Protestat në Poloni Polonia përfshihet nga një krizë e rëndë kushtetuese pas pezullimit të drejtuesve të gjykatës më të lartë kushtetuese. Presidenti Karol Nawrocki ndërpreu udhëtimin drejt Senegalit dhe u kthye në Varshavë, ku protestuesit u përballën me policinë. Kryeministri Donald Tusk mbron ndërhyrjet për rikthimin e sundimit të ligjit, ndërsa opozita akuzon qeverinë se po përpiqet të marrë kontrollin e drejtësisë… Polonia është përfshirë në një nga përplasjet më të ashpra institucionale të viteve të fundit, pasi pezullimi i drejtuesve të Gjykatës Kushtetuese shkaktoi protesta në Varshavë, ndërhyrjen e forcave të policisë dhe akuza të ndërsjella për shkelje të rendit kushtetues. Kriza detyroi presidentin Karol Nawrocki të ndërpriste një udhëtim zyrtar drejt Senegalit dhe të kthente avionin në mes të fluturimit për t'u rikthyer në vend.
Ngjarjet nisën të premten, rreth orës 18:00, kur në faqen zyrtare të Gjykatës Kushtetuese u publikua një njoftim për pezullimin për një muaj të presidentit të saj, Bogdan Święczkowski, dhe zëvendëspresidentit Bartłomiej Sochański. Vendimin e shpalli Anna Korwin-Piotrowska, e cila deklaroi se po merrte drejtimin e institucionit për të garantuar funksionimin e tij në përputhje me ligjin.
Por drejtuesit e gjykatës e kundërshtuan menjëherë këtë vendim. Përmes llogarisë zyrtare të institucionit në platformën X, ata pretenduan se faqja e internetit ishte marrë në mënyrë të paligjshme dhe se Święczkowski dhe Sochański vazhdonin të mbanin detyrat e tyre. Në deklaratë, veprimet e ndërmarra u cilësuan si një grusht shteti.
Akuzat e rënda politike u shoqëruan me mobilizimin e mbështetësve të opozitës konservatore, të cilët u mblodhën përpara ndërtesës së Gjykatës Kushtetuese në Varshavë. Forcat e policisë vendosën barriera sigurie dhe angazhuan njësi të specializuara për të parandaluar hyrjen e protestuesve në institucion. Sipas Associated Press dhe AFP, situata u tensionua kur disa demonstrues tentuan të kalonin gardhin rrethues, ndërsa drejt policëve u hodhën sende të ndryshme. Autoritetet ndaluan tre persona. Mes protestuesve kishte përfaqësues dhe mbështetës të partisë opozitare Ligj dhe Drejtësi (PiS), të cilët akuzuan kryeministrin Donald Tusk se po ndërhynte në funksionimin e gjykatës.
Ndërkohë, presidenti Karol Nawrocki, i cili po udhëtonte drejt Senegalit për takime zyrtare, vendosi të ndërpriste menjëherë vizitën. Përmes një mesazhi në platformën X, ai njoftoi se po kthehej në Poloni, pasi situata kërkonte praninë e kreut të shtetit.
Pas mbërritjes në Varshavë, Nawrocki zhvilloi takime me përfaqësues të lartë të sistemit gjyqësor dhe shkoi personalisht në selinë e Gjykatës Kushtetuese, i shoqëruar nga presidenti i parë i Gjykatës së Lartë, Zbigniew Kapiński.
Prania e presidentit në institucion u shoqërua me tensione të reja. Sipas televizionit publik polak TVP, gjatë hyrjes së tij pati shtyrje dhe përplasje fizike. Gjyqtari Maciej Berek akuzoi presidentin për sjellje agresive ndaj gjyqtares Korwin-Piotrowska dhe gjyqtarëve të tjerë, ndërsa shefi i kabinetit presidencial, Paweł Szefernaker, paraqiti një version të kundërt të ngjarjes, duke pretenduar se përfaqësuesit e gjykatës kishin tentuar të pengonin fizikisht presidentin.
Këto pretendime mbeten të kundërshtuara nga palët.
Përplasja në Gjykatën Kushtetuese nuk është një konflikt i izoluar. Ajo përbën një fazë të re të mosmarrëveshjeve që kanë shoqëruar sistemin gjyqësor polak prej më shumë se një dekade.
Gjatë periudhës 2015–2023, kur Polonia drejtohej nga partia konservatore PiS, qeveria ndërmori reforma të gjera në drejtësi dhe emëroi gjyqtarë në institucione të rëndësishme, përfshirë Gjykatën Kushtetuese. Bashkimi Evropian dhe organizata të ndryshme ndërkombëtare ngritën shqetësime se këto ndryshime dobësonin pavarësinë e gjyqësorit dhe shtonin ndikimin politik mbi institucionet.
Gjykata Kushtetuese, gjatë kësaj periudhe, mori disa vendime që i dhanë përparësi legjislacionit polak kundrejt së drejtës së Bashkimit Evropian, duke shkaktuar mosmarrëveshje të vazhdueshme me Brukselin. Institucioni luajti gjithashtu rol në vendosjen e kufizimeve të forta ndaj abortit.
Kur Donald Tusk u rikthye në pushtet në vitin 2023, ai premtoi të rivendoste pavarësinë e drejtësisë dhe të përmirësonte marrëdhëniet me institucionet evropiane. Megjithatë, qeveria e tij hasi kundërshtimin e presidentëve të lidhur politikisht me PiS dhe të drejtuesve të institucioneve gjyqësore të emëruar gjatë qeverisjes së mëparshme.
Një nga mosmarrëveshjet kryesore lidhet me pesë gjyqtarë që shumica aktuale parlamentare zgjodhi për Gjykatën Kushtetuese. Presidenti Nawrocki refuzoi t'i betonte, duke ngritur kundërshtime për procedurat e përzgjedhjes së tyre. Gjyqtarët zhvilluan ceremoni betimi në parlament, por presidenti i Gjykatës Kushtetuese, Święczkowski, nuk i lejoi të ushtronin funksionet.
Qeveria e Tusk e konsideron këtë pengesë për funksionimin e institucionit, ndërsa opozita pretendon se shumica po përpiqet të ndryshojë përbërjen e gjykatës në kundërshtim me procedurat kushtetuese. Edhe ekspertët juridikë kanë shprehur qëndrime të ndryshme për ligjshmërinë e pezullimit. Juristi Marcin Matczak, i njohur për kritikat ndaj reformave gjyqësore të PiS, ka vënë në dyshim bazën ligjore të përdorur për largimin e përkohshëm të drejtuesve, duke argumentuar se dispozitat e cituara për gjykatat e zakonshme nuk mund të zbatohen automatikisht ndaj Gjykatës Kushtetuese.
Ndërkohë, ministri i Drejtësisë dhe prokurori i përgjithshëm, Waldemar Żurek, njoftoi se kishte paraqitur pesë kërkesa për heqjen e imunitetit të drejtuesve të gjykatës. Katër prej tyre lidhen me Święczkowski dhe një me zëvendësin e tij, Sochański.
Żurek mbrojti veprimet e ndërmarra dhe deklaroi se qeveria nuk kishte ndërhyrë në vendimin e gjyqtares Korwin-Piotrowska. Sipas tij, institucionet duhet të funksionojnë në përputhje me ligjin dhe asnjë drejtues nuk mund ta trajtojë gjykatën si autoritet personal.
Edhe kryeministri Donald Tusk reagoi publikisht, duke theksuar se rivendosja e sundimit të ligjit është detyrim i qeverisë së tij. Ai pranoi se procesi është i vështirë dhe kërkon vendime të forta, por këmbënguli se ndryshimet janë të domosdoshme për të korrigjuar problemet e krijuara gjatë qeverisjes së PiS.
Opozita e kundërshtoi ashpër këtë qëndrim. Kreu i PiS, Jarosław Kaczyński, iu bashkua protestuesve përpara gjykatës dhe akuzoi qeverinë se po e shndërronte Poloninë në një shtet policor. Ish-ministri i Drejtësisë, Zbigniew Ziobro, e përshkroi pezullimin si një sulm ndaj rendit kushtetues, ndërsa ish-kryeministri Mateusz Morawiecki paralajmëroi se veprime të tilla mund të krijojnë precedentë të rrezikshëm për funksionimin e institucioneve.
Përplasja ka tërhequr edhe vëmendjen e Shteteve të Bashkuara. Ambasadori amerikan në Poloni, Tom Rose, shprehu shqetësim për tensionet ndërmjet qeverisë dhe institucioneve kushtetuese, duke paralajmëruar se grumbullimi i protestuesve dhe prania e forcave të policisë mund të çonin në përshkallëzim të mëtejshëm.
Kriza pati pasoja edhe në diplomacinë polake. Ambasadori i Polonisë në Kinë, Jakub Kumoch, paraqiti dorëheqjen, duke argumentuar se zhvillimet e brendshme nuk i lejonin të vazhdonte detyrën. Ministri i Jashtëm, Radosław Sikorski, e kritikoi vendimin e tij dhe e cilësoi mënyrën e largimit si joprofesionale. Pavarësisht tensioneve, përplasja nuk ka marrë ende një zgjidhje institucionale të pranuar nga të gjitha palët. Anna Korwin-Piotrowska ka njoftuar se më 3 nëntor synon të mbledhë Asamblenë e Përgjithshme të Gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese, me qëllim shqyrtimin e çështjeve që lidhen me funksionimin dhe buxhetin e institucionit.
Në qendër të konfliktit mbetet pyetja se kush ka autoritetin ligjor për të drejtuar Gjykatën Kushtetuese dhe për të vendosur mbi përbërjen e saj. Qeveria e Tusk këmbëngul se po përpiqet të rikthejë standardet demokratike dhe pavarësinë e gjyqësorit, ndërsa opozita dhe presidenti Nawrocki akuzojnë shumicën për tejkalim të kompetencave kushtetuese.
Zhvillimet e fundit tregojnë se mosmarrëveshjet për reformën në drejtësi, të cilat prej vitesh kanë ndikuar marrëdhëniet e Polonisë me Bashkimin Evropian, tashmë kanë prodhuar një përballje të drejtpërdrejtë ndërmjet qeverisë, presidencës dhe drejtuesve të sistemit gjyqësor.
Për momentin, Varshava mbetet në qendër të një konflikti politik dhe juridik, ndërsa mënyra se si institucionet do ta trajtojnë pezullimin e drejtuesve të Gjykatës Kushtetuese pritet të përcaktojë hapat e ardhshëm të kësaj krize. /Pamfleti/ poloni protesta kushtetuese raw3re vmorxshhvgc2tjbwuq 92xxhjrmltngktivpmylbowr b3ewr6eq3iygbvngwszx ni 6 h21x7skftirbdk0iljzax51tvfio7mhnoohtpjwzozbw60 ruvsyefrgb6imcb8amliocviox7dgd4yorou3dzo8 v799hxmjw y55lesrjyzyjspbw 3rrlp7opa25qs12ckfubpqhc3bxorczo93adbleian94arbqcgp4rimcwekauuk3xcf75bm8hyddnlewweh2kcucys obbjbsmtq6sfhzja0u nutcafloazqymxexrz voqvmaljmhkhp2pai ggof3vxagcfdbzj8uxnfujixxgggylcf9 0mbs6hbl5xw download 36 2026 10 2f9b0adeb1de813b9cab9dbe6f18faf7 Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Çmimet e energjisë në rritje, Evropa e ndarë përballë një krize të re 31 Tetor 2026, 08:3908:39Rajoni dhe Bota Sulm masiv me dronë në Kiev, Rusia godet rrjetin energjetik, mijëra banorë përballen me ndërprerje të energjisë 31 Tetor 2026, 08:1708:17Rajoni dhe Bota Rënie rekord e popullaritetit të Mbretit Charles, sondazhi zbulon kush po fiton zemrat e britanikëve 31 Tetor 2026, 07:5807:58Rajoni dhe Bota Policia rrethon Gjykatën Kushtetuese, presidenti kalon kordonin; Polonia në krizë kushtetuese 31 Tetor 2026, 07:3907:39Rajoni dhe Bota Një shtet pa kushtetutë, beteja për Izraelin e ri 31 Tetor 2026, 07:3007:30Rajoni dhe Bota “Nata e errësirës” trondit Francën; 70 mijë policë në rrugë, frikë nga shpërthimi i dhunës 31 Tetor 2026, 07:1807:18Rajoni dhe Bota