Demokratët amerikanë ndryshuan mënyrën e komunikimit me votuesit, ndërsa në Itali vazhdon debati për arrogancën politike, luftërat ideologjike dhe premtimet elektorale. Mesazhi nga Uashingtoni shkon përtej kufijve amerikanë... Goditja e rëndë që pësoi Trump u jep shumë mësime politikanëve italianë. E majta jonë feston sikur të kishte fituar vetë. Por e ka gabuar adresën e festës, sepse ajo fitore u ndërtua me një metodë krejt të kundërt nga e saja.
Nga ana tjetër, edhe ata që qeverisin në Romë do të bënin gabim po ta konsideronin këtë thjesht një çështje amerikane. Goditja e ardhur nga Uashingtoni është një mesazh për të gjithë.
Mësimi i parë lidhet me vetë natyrën e votës. Trump nuk u mund nga demokratët: ai u shkarkua nga vetë zgjedhësit e tij.
Kishte premtuar çmime më të ulëta dhe asnjë luftë. Por amerikanët shkuan në kutitë e votimit me çmimet e benzinës në qiell dhe me një luftë kundër Iranit ende në zhvillim.
Zgjedhësi i zhgënjyer nuk ndryshon domosdoshmërisht bindje politike. Ai thjesht ndryshon atë që i ofron shërbimin, me ftohtësinë e dikujt që kthen një produkt me defekt ose kalon te një operator tjetër telefonik.
Por lajmi i vërtetë nuk është kush humbi. Është mënyra se si fituan të tjerët.
Sepse demokratët amerikanë arritën të ngriheshin përsëri në këmbë duke kuruar pikërisht sëmundjen me të cilën e majta italiane mburret: përçmimin ndaj atyre që votojnë për palën tjetër.
Kjo sëmundje ka një emër të saktë: superioritet moral.
Ajo lind nga bindja se kush nuk voton për ty nuk ka thjesht një mendim tjetër, por një defekt që duhet korrigjuar. Është injorant, egoist, fashist ose i manipuluar.
Me një pikënisje të tillë nuk bind askënd. Thjesht përpiqesh ta riedukosh. Dhe askush, në demokraci, nuk shkon në kutinë e votimit për t'u riedukuar.
Amerika e ka parë këtë mentalitet në veprim. Në vitin 2016, Hillary Clinton e cilësoi gjysmën e mbështetësve të Trump si një “shportë njerëzish të mjerueshëm”, për të humbur më pas Shtëpinë e Bardhë.
Dhjetë vjet dhe dy humbje presidenciale më vonë, demokratët kanë pushuar së shikuari votuesit nga lart-poshtë.
Në Itali, kjo sëmundje i ka rrënjët edhe më të thella.
E majta e trashëgoi atë nga ideja e “veçantisë” që mbronte Enrico Berlinguer, sipas së cilës partia e tij ishte moralisht më e mirë se të tjerat.
Për sa kohë Partia Komuniste Italiane kishte seksionet e saj në lagjet popullore, shtëpitë e popullit dhe punëtorët në fabrika, kjo pretendim për superioritet zbuthej nga kontakti i përditshëm me njerëzit.
Por kur seksionet u shpërbënë, mbeti superioriteti, pa popullin.
Kështu lindi një e majtë që fiton në zonat me trafik të kufizuar të qendrave të pasura urbane, por humbet aty ku njerëzit mezi ia dalin të mbyllin muajin.
Kura amerikane filloi nga gjëja më e thjeshtë: të mos fyesh më.
James Talarico, natën e fitores në Teksas, nuk përmendi as Trump dhe as kundërshtarin e tij.
Ai iu drejtua atyre që kishin votuar tri herë për Trump dhe u premtoi humbësve:
“Unë do të jem edhe senatori juaj.”
Në këtë fjali qëndron sekreti i gjithë betejës.
Zgjedhësit të zhgënjyer iu dha mundësia të ndryshonte votën pa qenë nevoja të pranonte se kishte gabuar. Sepse askush nuk kthehet te dikush që e quan budalla.
Tek ne ndodh pikërisht e kundërta.
Elly Schlein e përshëndeti votimin amerikan si fitoren e shpresës kundër “arrogancës së këtyre të djathtave në pushtet”, pa e kuptuar se demokratët fituan pikërisht duke hequr dorë nga arroganca.
Kur ka ndodhur ndonjëherë që një drejtues i Partisë Demokratike italiane t'i drejtohet një votuesi të qendrës së djathtë pa e trajtuar si fashist apo injorant?
Kura e dytë ishte heqja dorë nga kryqëzatat ideologjike.
Në gusht, edhe Alexandria Ocasio-Cortez, figura pasionante e së majtës radikale, pranoi se “woke 1 ishte një marrëzi e vërtetë”.
Në rastin më të mirë, shkruajnë komentatorët, do të vijë një “woke 2” më i pranueshëm.
Ndërkohë, gjatë fushatës elektorale nuk u dëgjua të flitej për gjininë, vetëperceptimin apo kulturën e anulimit (cancel culture).
Në Teksas, Gina Hinojosa mundi guvernatorin në detyrë duke deklaruar se njerëzit janë lodhur nga luftërat kulturore.
Këtu, në Itali, vazhdojmë të grindemi për yjet dhe shkronjën “schwa” në gjuhën gjithëpërfshirëse, ndërsa punëtori i Mirafiorit bën llogaritë për të paguar faturat.
Sa sheshe të mbushura me kefije palestineze duhen për ta rifituar atë punëtor?
Kura e tretë është më befasuesja, sepse kalon përmes besimit fetar.
Trump sulmoi Leonin XIV, Papën e parë amerikan në histori.
Katolikët, të cilët sipas raportimeve i kishin dhënë Trump 55% të votave në vitin 2024, më 3 nëntor u ndanë përgjysmë.
Për një katolik praktikant, sulmi ndaj Papës nuk është politikë: është blasfemi institucionale.
Në Romë, Giorgia Meloni e kuptoi menjëherë dhe i cilësoi të papranueshme fjalët e Trump.
Presidenti amerikan iu përgjigj:
“Mendoja se kishte guxim, por gabova.”
Në fund, guximin e tregoi ajo.
Përtej Atlantikut, katolikët e zhgënjyer gjetën mikpritje te një pastor metodist në Kansas dhe një ish-seminarist presbiterian në Teksas.
Demokratë që flisnin për benzinën, shpenzimet e përditshme dhe luftën duke përdorur gjuhën e besimit fetar, jo si flamur politik, por si gjuhë morale të jetës së përditshme.
Është metoda me të cilën Demokracia Kristiane qeverisi Italinë për gjysmë shekulli: shtëpia, puna dhe familja, të shpjeguara me fjalët e famullisë.
Partia Demokratike italiane, përkundrazi, i ka përcjellë katolikët drejt derës së daljes.
Kur Giuseppe Fioroni u largua në vitin 2023, deklaroi se ndihej “një mysafir i padëshiruar”.
Të njëjtin përçmim e majta italiane e rezervon edhe për frikën.
Demokratët amerikanë e kanë arkivuar sloganin vetëshkatërrues për “heqjen e fondeve të policisë” dhe zhvilluan fushatën duke folur për policë, parandalim dhe rrugë të sigurta.
Edhe Zohran Mamdani, kryebashkiaku socialist i Nju Jorkut, përsëriti se nuk do t'ia hiqte fondet policisë.
Në Itali, atij që ankohet për pasigurinë në qytet vazhdojnë t'i përgjigjen se është vetëm një “perceptim”.
Ta trajtosh frikën e njerëzve si një halucinacion është mënyra më e shpejtë për t'ia dorëzuar ata kundërshtarit politik.
Ekziston edhe një formë tjetër, më e hollë, përçmimi: ajo e atyre që mendojnë se vota mund të blihet.
Në shtator, Trump kishte premtuar 5 mijë dollarë për çdo amerikan të rritur, nëse republikanët do të ruanin kontrollin e Kongresit.
Sipas raportimeve, gjashtë në dhjetë amerikanë ishin përgjigjur se nuk e besonin këtë premtim.
Kur shpërblimi vjen nga dikush që tashmë i ka tradhtuar premtimet, ai nuk e blen votën: e fyen zgjedhësin.
Në Romë ka nga ata që duhet të mbajnë shënime nga ky mësim, por në vend të kësaj i shtojnë premtimet.
Është Giuseppe Conte.
Pas të Ardhurave të Qytetarisë (Reddito di cittadinanza) dhe Superbonusit, ai ka përfshirë në paktin brezor të Lëvizjes Pesë Yjet, që synon zgjedhjet parlamentare të vitit 2027, një pagesë prej 15 mijë eurosh për çdo 18-vjeçar, familja e të cilit fiton më pak se 300 mijë euro në vit.
Mungon vetëm premtimi se Krishtlindjet do të festohen tri herë në vit dhe se çdo ditë do të jetë festë.
Treqind mijë euro!
Praktikisht të gjithë, përfshirë edhe fëmijët e mjekëve drejtues dhe të menaxherëve.
Sipas përllogaritjeve që qarkullojnë, kjo masë do të kushtonte 8.5 miliardë euro në vit, të cilat, si zakonisht, do të paguheshin përmes një takse shtesë.
Është “Trump Dividend” me theksin e Volturara Appula-s, vendlindjes së Contes: një çek i premtuar përpara zgjedhjeve, me bindjen se votuesi është një klient që mund të blihet.
Amerikanët sapo treguan se ai klient nuk ekziston më.
Kalabrezët ia kishin thënë këtë më shumë se një vit më parë.
Në zgjedhjet rajonale të tetorit 2025, kandidati i Lëvizjes Pesë Yjet, Pasquale Tridico, njeriu që në krye të INPS-it kishte administruar të Ardhurat e Qytetarisë, premtoi një të ardhur rajonale sipas modelit kombëtar.
Kalabrezët, të cilëve kërkohej t'u shitej nostalgjia për subvencionet, iu përgjigjën me një diferencë prej 16 pikësh përqindjeje.
Jugu i Italisë, të cilin sallonet e së majtës e konsiderojnë të gatshëm të shkëmbejë votën me një çek, tregoi se nuk është në shitje.
Edhe vetë Conte, së bashku me Bonellin, e interpreton votimin amerikan si një refuzim të luftës.
Por amerikanët e ndien luftën te pompa e benzinës, jo nëpër manifestime.
Në fakt, votuesit janë lodhur edhe nga protestat, si në Amerikë, ashtu edhe në Itali.
Janë lodhur nga sheshet e mbushura çdo të shtunë, nga vitrinat e thyera, nga alarmi për fashizmin që bie çdo javë si alarmi i një makine të parkuar: të gjithë e dëgjojnë, por askush nuk kthen më kokën.
Në kutitë e votimit fiton ai që ofron stabilitet, kompetencë dhe përgjigje të matshme, jo ai që e shndërron politikën në një grindje të përhershme.
Goditja erdhi nga Uashingtoni, por shkopi është i njëjtë kudo: një zgjedhës që është ndier i përçmuar dhe tani ka paraqitur faturën.
Në Amerikë, e majta fitoi duke pushuar së ngjari me vetveten.
Në Itali vazhdon të humbasë duke mbetur po ajo.
Trump e mori mësimin brenda një nate. E majta italiane refuzon ta mësojë prej tridhjetë vjetësh./Pamfletihumbja e trump e majta italiane Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Forum Lajme jo të mira nga Brukseli 5 Nëntor 2026, 10:2910:29Forum Fitorja e Abdul El-Sayed është edhe një fitore e Amerikës që njohim ne emigrantët 5 Nëntor 2026, 07:3307:33Forum Nga dogana tek supermarketi: Rrugëtimi misterioz i çmimeve në Shqipëri! 4 Nëntor 2026, 19:2219:22Forum Zemërimi i të rinjve dhe mësimi i Telemakut 4 Nëntor 2026, 17:1817:18Forum Amerikanët i thonë “mjaft”, Trump, arkitekti i humbjes së vet 4 Nëntor 2026, 14:3514:35Forum Po hanë kokat 4 Nëntor 2026, 10:0910:09Forum