Rënia e gjatë e makronizmit po përfn me krizën strukturore të një qeverie që menaxhon një ekuilibër të orkestruar nga presidenti pas zgjedhjeve të parakohshme të shpallura për vitin 2024, të cilat nuk arritën të prodhonin një shumicë të qartë... Franca po përjeton një stuhi të përsosur në nivelin politik, ekonomik dhe shoqëror, dhe ndërsa rrugët po mbushen me studentë që protestojnë për problemet me infrastrukturën shkollore, portofolet e disa investitorëve të mëdhenj ndërkombëtarë po zbrazen nga OAT-të, obligacionet qeveritare franceze, kurba e rendimentit të të cilave është rritur me rreth një pikë përqindjeje në dy muajt e fundit, nga më pak se 4% në pothuajse 5%.
Ndërkohë, qeveria e Sébastien Lecornu ka paraqitur një projektligj buxhetor "gjak, djersë dhe lot" që përfshin 45 miliardë euro shkurtime shtesë të shpenzimeve publike për vitin 2026 dhe 9 miliardë euro masa tashmë të strukturuara për të frenuar një spirale borxhi, duke pasur parasysh një deficit që pritet të arrijë midis 5.2% dhe 5.4% në vitin 2026. Propozimi nuk është mirëpritur nga publiku, gjë që ka kontribuar në demonstratat masive të sindikatave dhe studentëve të planifikuara për 13 tetor. Vendi po përgatitet të hyjë në vitin 2027, i cili do të shënohet nga zgjedhje presidenciale me një peizazh jashtëzakonisht të pabarabartë.
La France Insoumise dhe udhëheqësi i saj Jean-Luc Mélenchon kanë mbajtur anën e protestave në rrugë përkrah lëvizjeve radikale të krahut të majtë, ndërsa Lecornu dhe presidenti Emmanuel Macron janë të zënë midis nevojës për të mbrojtur vijën e qeverisë liberale të qendrës, së cilës i mungon shumica në Parlament dhe është e përqendruar në përgjegjësinë fiskale, dhe presionit politik të demonstratave nga njëra anë, dhe hijes së Rassemblement National dhe Marine Le Pen, favoritëve kryesorë në garën për Elize, nga ana tjetër.
Rënia e gjatë e makronizmit po përfn me krizën strukturore të një qeverie që menaxhon një ekuilibër të orkestruar nga presidenti pas zgjedhjeve të parakohshme të shpallura për vitin 2024, të cilat nuk arritën të prodhonin një shumicë të qartë. Lecornu, kryeministri i tretë pas Michel Barnier dhe François Bayrou, do të kishte për detyrë të drejtonte financat publike drejt normalizimit, të lehtësonte tensionet sociale në vend dhe të mbështeste një ribalancim të sistemit, duke u përpjekur të tërhiqte mbështetës të moderuar të qendrës së majtë dhe të qendrës së djathtë, ndërsa presidenti ia përkushtonte veten strategjisë së madhe, diplomacisë, projektimit gjeopolitik dhe axhendës evropiane.
Ky nuk ishte rasti. Termometri në rrugë flet qartë: pavarësisht propozimeve të qeverisë, të cilat premtonin ndihmë për punësimin e mësuesve, ndërtesat shkollore dhe shërbime të ndryshme që lidhen me botën e arsimit, dhe pavarësisht faktit se vetë arsimi u kursye nga shkurtimet, duke marrë 1.2 miliardë euro më shumë në buxhet për një total prej 64 miliardë për vitin 2027, ekzekutivi tani e gjen veten përballë një breshërie protestash.
Ndërkohë, shitja masive e obligacioneve franceze po kufizon më tej hapësirën për manovrim dhe rrezikon të rrisë pjesën e shpenzimeve të interesit të borxhit, duke e kufizuar më tej këtë hapësirë për manovrim. Qeveria franceze tani po propozon një buxhet edhe më drakonian se ai, refuzimi i të cilit në shtator 2025 shkatërroi qeverinë e Bayrou-t pas një vote mosbesimi nga Asambleja Kombëtare.
"Ju keni fuqinë për të rrëzuar qeverinë, por nuk keni fuqinë për të fshirë realitetin", tha Bayrou gjatë debatit për buxhetin, duke deklaruar se një hemorragji e heshtur, e nëndheshme, e padukshme dhe e padurueshme po ndodhte ndërsa borxhi rritej.
Midis atyre që votuan mosbesim ishte Tubimi Kombëtar, udhëheqësi i të cilit tani ka shkuar aq larg sa të fajësojë Macronin dhe pasuesit e tij për bumin e borxhit, të nxitur vitet e fundit nga subvencionet e pandemisë, lehtësimi i krizës energjetike, shpenzimet e rimëkëmbjes ekonomike dhe rritja e buxheteve të mbrojtjes.
Vite më parë, grupet liberale dhe proevropiane akuzuan sovranistët dhe populistët për propozime që kërcënonin të shkatërronin financat publike. Tani, është Le Pen, duke paraqitur axhendën e saj ekonomike, ajo që drejton gishtin nga Macron në pushtet për bumin e borxhit dhe bën thirrje për një ulje të deficitit dhe një buxhet të ekuilibruar në të ardhmen, duke premtuar se do ta kthejë raportin e borxhit ndaj PBB-së brenda parametrave evropianë prej 60% nëse zgjidhet në Elize.
"Propozimi i Le Pen vjen në një kohë kur Franca rrezikon të zhytet në një krizë borxhi, pasi është identifikuar nga tregjet si një hallkë e dobët në eurozonë", vëren Financial Times, duke shtuar se kandidatja e krahut të djathtë ka paraqitur plane të detajuara për paketën e saj prej 140 miliardë eurosh për shkurtime shpenzimesh dhe reforma tatimore që synon të zbatojë gjatë pesë viteve, një objektiv më ambicioz se 125 miliardë eurot e parashikuara më parë.
Ky është një veprim që parashikon perspektivën e ardhshme të ardhjes së saj në pushtet dhe ka të ngjarë të fillojë të marrë në konsideratë realizmin e nevojshëm që do të kërkohet nga kushdo që do të pasojë Macron në Pallatin Elysée. Duke ditur se askush, këto ditë, nuk ka një shkop magjik.
Rrugët dhe numrat po sfidojnë një ekzekutiv që lufton për mbështetje, ndërsa e djathta po përgatitet për një përvojë të mundshme qeveritare në të ardhmen. E gjithë kjo ndërsa Franca është e ndarë. Dhe në muzgun e makronizmit, presidenti dhe qeveria e tij duken në mëshirën e ngjarjeve. Midis tani dhe prillit, muajit të zgjedhjeve, perspektiva e një shteti të çrregullt nuk mund të përjashtohet./Përshtati "Pamfleti" nga "Insideover"macron francë Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Putini mbetet në ajër? Dronët ukrainas bllokojnë aeroportet e Moskës, mbi 350 fluturime të prekura 9 Tetor 2026, 19:0419:04Rajoni dhe Bota Akuzohet si spiun rus, zbulohet letra që ish-kreu i inteligjencës gjermane i dërgoi shefit të BND-së para arrestimit 9 Tetor 2026, 18:3118:31Rajoni dhe Bota Nga fitorja te lufta pa fund/ Pse Hormuzi mund të kthehet në Irakun e ri të Amerikës 9 Tetor 2026, 17:4617:46Rajoni dhe Bota Trump tërhiqet nga sulmi ndaj Iranit, bie çmimi i naftës në tregjet ndërkombëtare 9 Tetor 2026, 17:3817:38Rajoni dhe Bota SHBA sanksionon Gjykatën e Hagës, Rubio kërcënon hapur: Do ta çmontojmë pjesë-pjesë! (Video) 9 Tetor 2026, 17:2417:24Rajoni dhe Bota Parlamenti Evropian vë në shënjestër Vëllazërinë Myslimane, kërkon shpalljen e rrjeteve të saj si terroriste 9 Tetor 2026, 17:1117:11Rajoni dhe Bota