Ursula von der Leyen Komisioni Europian po përgatit ndryshimin e mekanizmit që u jep vendeve anëtare të drejtën të bllokojnë fazat e ndërmjetme të negociatave. Drafti që pritet të paraqitet më 6 tetor parashikon kalimin nga unanimiteti te shumica e cilësuar, një formulë që prek drejtpërdrejt procesin e zgjerimit dhe rrugën e Shqipërisë drejt BE-së... Bashkimi Europian po përgatitet të ndryshojë një nga mekanizmat që prej vitesh ka lejuar një shtet të vetëm anëtar të bllokojë avancimin e një vendi kandidat. Komisioni Europian ka hartuar një strategji që synon të heqë unanimitetin nga pjesa më e madhe e fazave të ndërmjetme të negociatave të anëtarësimit.
Strategjia pritet t'u paraqitet zyrtarëve të lartë të BE-së më 6 tetor, ndërsa liderët europianë pritet ta diskutojnë zgjerimin dhe reformat e brendshme të Unionit në samitin e 15-16 tetorit në Bruksel. Raportimet e fundit e vendosin Shqipërinë, së bashku me Malin e Zi, Ukrainën dhe Moldavinë, në grupin e kandidatëve për të cilët Komisioni po përgatit udhërrëfyes të posaçëm drejt përfundimit të negociatave.
Ndryshimi kryesor lidhet me veton. Aktualisht, faza të rëndësishme të procesit të anëtarësimit varen nga miratimi unanim i vendeve anëtare. Kjo do të thotë se edhe një shtet i vetëm mund të bllokojë avancimin e një kandidati.
Komisioni kërkon që shumë prej këtyre vendimeve të merren me shumicë të cilësuar. Sipas rregullave të BE-së, në rastet standarde ku zbatohet ky mekanizëm kërkohet mbështetja e të paktën 55 për qind të vendeve anëtare, aktualisht 15 nga 27, të cilat duhet të përfaqësojnë të paktën 65 për qind të popullsisë së Unionit.
Ideja nuk është shfaqur tani. Parlamenti Europian, në rezolutën e 11 marsit 2026 për strategjinë e zgjerimit, kërkoi shprehimisht kalimin te shumica e cilësuar në fazat e ndërmjetme, përfshirë hapjen dhe mbylljen e grupkapitujve dhe kapitujve negociues. Parlamenti argumentoi se përdorimi i unanimitetit i ka ngadalësuar proceset e zgjerimit.
Sipas draftit të raportuar, unanimiteti do të ruhej në momentet vendimtare të procesit, ndërsa një pjesë e hapave të ndërmjetëm do të kalonin me shumicë. Për Shqipërinë, kjo formulë do të zvogëlonte mundësinë që një qeveri e vetme e BE-së të përdorte veton në një fazë të ndërmjetme të negociatave.
Por Komisioni ka një problem politik që nuk mund ta anashkalojë. Për të kaluar nga unanimiteti te shumica e cilësuar përmes mekanizmave të parashikuar nga traktatet, në rastet ku zbatohet klauzola e përgjithshme “passerelle”, vetë Këshilli Europian duhet ta marrë vendimin unanimisht. Pra, qeverive u kërkohet të pranojnë së bashku kufizimin e një vetoje që sot secila prej tyre e zotëron. Neni 48 i Traktatit të Bashkimit Europian e parashikon këtë mekanizëm.
Drafti i raportuar parashikon edhe mekanizma sigurie për qeveritë që druhen nga humbja e vetos, përfshirë forma të një “frene emergjence” kur një shtet pretendon se preken interesa kombëtare jetike. Versioni përfundimtar i strategjisë nuk është miratuar ende, ndaj këto elemente mbeten propozime dhe jo rregulla në fuqi.
Ndryshimi tjetër prek vetë Komisionin Europian. Në diskutim është rikthimi te formula sipas së cilës jo çdo vend anëtar do të kishte domosdoshmërisht një komisioner në çdo mandat.
Këtu Brukseli nuk ka nevojë të shpikë një dispozitë të re. Neni 17, pika 5, i Traktatit të Bashkimit Europian përcakton se Komisioni duhet të ketë një numër anëtarësh të barabartë me dy të tretat e numrit të shteteve anëtare, përveç rastit kur Këshilli Europian vendos unanimisht ta ndryshojë këtë numër. Traktati parashikon gjithashtu rotacion të barabartë mes shteteve.
Me 27 vende anëtare, formula e dy të tretave do të prodhonte një Kolegj prej 18 anëtarësh. Kjo do të linte nëntë shtete pa një shtetas të tyre në Komision gjatë një mandati të caktuar, sipas sistemit të rotacionit.
Pikërisht këtu nis përplasja politike. Vendet më të vogla kanë arsye institucionale për ta konsideruar veton dhe praninë e një shtetasi të tyre në Komision si instrumente për të ruajtur peshën e tyre përballë shteteve me popullsi shumë më të madhe. Ndërsa Komisioni dhe Parlamenti Europian e lidhin zgjerimin me nevojën që një Union me më shumë se 30 vende të mos paralizohet nga kërkesa për unanimitet në çdo hap. Parlamenti Europian e ka lidhur shprehimisht reformën e vendimmarrjes me funksionimin e një BE-je të zgjeruar. Shqipëria në korsinë e BE-së/ Rama hyn në testin final, fatura politike me të cilën përballet
29 Shtator, 17:53 Për Shqipërinë, debati nuk është teorik. Komisioni po përgatit udhërrëfyes të posaçëm për katër kandidatët që konsiderohen më të avancuar në këtë fazë: Shqipërinë, Malin e Zi, Ukrainën dhe Moldavinë. Sipas një zëdhënësi të Komisionit të cituar në raportimet e 28 shtatorit, këto dokumente do të përcaktojnë prioritete, afate dhe detyra për përfundimin e negociatave.
Kjo nuk do të thotë se Shqipërisë i është caktuar një datë anëtarësimi. Strategjia që pritet më 6 tetor është ende në fazën e propozimit dhe vendet anëtare ruajnë rolin vendimtar në proces.
Por ndryshimi që po diskutohet në Bruksel prek një pengesë konkrete: mundësinë që një shtet i vetëm të mbajë peng për arsye të veta një pjesë të procesit negociues. Nëse 27 qeveritë bien dakord ta kufizojnë këtë mekanizëm, Shqipëria do të përballet më pak me vetot individuale në fazat e ndërmjetme dhe më drejtpërdrejt me kushtin që mbetet i pandryshuar, përmbushjen e kritereve të anëtarësimit. /Përshtati Pamfleti nga brusselssignal.eu/ be europa veto formula Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Nga beteja për Shabanin te lufta me Kushtetuesen, PD përplaset me Gjykatën; akuza për manipulimin e fakteve 29 Shtator 2026, 20:1620:16Politike Kush e çoi Vlora Hysenin në krye të SHISH? PD hap frontin parlamentar ndaj Ramës 29 Shtator 2026, 19:5419:54Politike Berisha në Strasburg: Emigrimi po e përball Shqipërinë me një kërcënim ekzistencial 29 Shtator 2026, 19:0519:05Politike Shqipëria në korsinë e BE-së/ Rama hyn në testin final, fatura politike me të cilën përballet 29 Shtator 2026, 17:5517:55Politike “Nuk është lojë me harta”, plas debati për Territorialen; PD përplaset me PS për Rinasin 29 Shtator 2026, 17:1717:17Politike Bardhi hap ‘dosjen’ e Avokatit të Popullit, akuzon Kushtetuesen se shtrembëroi faktet 29 Shtator 2026, 16:3416:34Politike