Ilija Srdanoviç / Gazeta prestigjioze franceze e konsideron fitoren e studentëve një kthesë të madhe politike për Beogradin. Por ndryshimi i pushtetit nuk garanton automatikisht ndryshimin e politikës serbe ndaj Kosovës, Bosnjës dhe vendeve të tjera të rajonit... Serbia po përjeton një nga ndryshimet më të rëndësishme politike të dy dekadave të fundit. Pas 14 vitesh dominimi të Aleksandar Vuçiçit, lëvizja studentore ka arritur të fitojë zgjedhjet e parakohshme parlamentare, duke hapur rrugën për një tranzicion të gjerë demokratik.
Gazeta franceze Le Monde, në një analizë të gazetarit Emmanuel Grynszpan, e cilëson këtë zhvillim një mundësi për transformimin e institucioneve serbe dhe për zbutjen e tensioneve që kanë karakterizuar Ballkanin Perëndimor.
Sipas rezultateve ende paraprake të cituara nga gazeta, lista studentore ka siguruar 140 nga 250 vendet në Parlament, ndërsa koalicioni i drejtuar nga Vuçiçi ka marrë 104 mandate.
Pjesëmarrja në zgjedhje vlerësohet mbi 70 për qind, një rritje e konsiderueshme krahasuar me zgjedhjet parlamentare të vitit 2023.
Nga protesta kundër korrupsionit te ndryshimi i pushtetit
Lëvizja studentore lindi pas tragjedisë së nëntorit 2024 në Novi Sad, ku shembja e një strehe betoni në stacionin hekurudhor shkaktoi vdekjen e 16 personave.
Protestat fillimisht kërkuan transparencë dhe përgjegjësi institucionale. Më pas ato u shndërruan në një mobilizim të gjerë kundër korrupsionit, klientelizmit dhe ndikimit politik mbi institucionet shtetërore.
Sipas Le Monde, studentët arritën të bashkonin grupe të ndryshme shoqërore, duke krijuar një alternativë ndaj partive tradicionale.
Kosova, prova më e vështirë e ndryshimit në Beograd
Megjithatë, ndryshimi i pushtetit në Serbi nuk nënkupton domosdoshmërisht një kthesë të menjëhershme në politikën e jashtme.
Politologu boshnjak Jasmin Mujanović, i cituar nga Le Monde, vlerëson se rezultati zgjedhor mund të jetë pozitiv për sigurinë dhe stabilitetin e Ballkanit Perëndimor.
Por ai paralajmëron se nuk duhet pritur një ndryshim rrënjësor i qëndrimeve të Beogradit ndaj Kosovës, Bosnjës apo Malit të Zi.
Pikërisht këtu qëndron edhe dilema kryesore për Prishtinën: a do të shoqërohet demokratizimi i brendshëm i Serbisë me një politikë më konstruktive ndaj fqinjëve, apo qëndrimet tradicionale mbi Kosovën do të vazhdojnë edhe nën drejtimin e një elite të re?
Për Kosovën, rëndësi vendimtare do të kenë qëndrimet konkrete të qeverisë së ardhshme ndaj dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Europian, marrëveshjeve ekzistuese dhe normalizimit të marrëdhënieve.
Europa përshëndet ndryshimin, por sfidat mbeten
Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, ka përshëndetur fituesit e zgjedhjeve dhe ka shprehur gatishmërinë e Brukselit për të mbështetur reformat në sundimin e ligjit, lirinë e medias, luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e institucioneve demokratike.
Për Bashkimin Europian, tranzicioni në Serbi mund të krijojë hapësirë për një marrëdhënie të re me Beogradin, të mbështetur më shumë në reforma institucionale dhe respektimin e standardeve demokratike.
Megjithatë, rruga drejt një transformimi të qëndrueshëm do të varet nga mënyra se si shumica e re do të menaxhojë institucionet, sistemin e drejtësisë dhe marrëdhëniet me fqinjët.
Serbia ka votuar për ndryshim politik. Pyetja që mbetet e hapur për Ballkanin është nëse ky ndryshim do të prodhojë edhe një politikë të re rajonale./Pamfletifundi i epokës së vuçiç kosova Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Mblidhet sot Grupi Parlamentar i PS-së, Rama mbërrin në Kryesinë e Kuvendit 26 Tetor 2026, 10:0710:07Politike Dy javë revoltë/ Nuk 'i pinë ujë' karriget e dialogut, Rama shtron 'tavolinën' para Kryeministrisë! 26 Tetor 2026, 07:5807:58Politike Ish-kreu i Dhomës Amerikane: Humbja e Vuçiç, lajm i jashtëzakonshëm për fundin e autokratëve në Ballkan 26 Tetor 2026, 07:3807:38Politike Rama reagon sërish për rastin e Erion Vishkullit, mohon pretendimet e motrës së 28-vjeçarit: Mjekimi është financuar nga shteti 25 Tetor 2026, 17:2917:29Politike “Në protesta është dora e një matufi maniak”, Rama reagon pas plagosjes në sy të 28-vjeçarit 25 Tetor 2026, 13:1313:13Politike Dhjetë ditët që mund të tronditin botën! 25 Tetor 2026, 12:3012:30Politike