Pjesëmarrësit në një festival familjar të AfD-së duartrokasin dhe valëvisin flamuj gjermanë më 4 shtator, në Magdeburg. Rezultati i AfD-së në Saksoni-Anhalt po ushtron presion mbi partitë tradicionale gjermane dhe po rikthen debatin për izolimin politik të së djathtës ekstreme, ndërsa forca të ngjashme po zgjerojnë ndikimin në disa vende evropiane. Alternativa për Gjermaninë (AfD) nuk arriti shumicën e cilësuar që synonte në zgjedhjet e së dielës në landin Saksoni-Anhalt, por rezultati i saj shënoi një tjetër hap të rëndësishëm drejt pushtetit në Gjermani, një vend ku sistemi demokratik i pasluftës u ndërtua edhe për të penguar rikthimin e ekstremizmit të djathtë.
Bashkëkryetarja e AfD-së, Alice Weidel, e cilësoi rezultatin “historik”. Partia siguroi 44% të votave, duke më shumë se dyfishuar rezultatin e saj krahasuar me zgjedhjet e vitit 2021.
Kancelari gjerman Friedrich Merz deklaroi se humbja e ka tronditur Unionin Kristian-Demokrat (CDU) “deri në themele” dhe paralajmëroi se pasojat do të shkojnë përtej Saksoni-Anhaltit.
“Është një rezultat zgjedhor që nuk mund ta kalojmë sikur të mos kishte ndodhur asgjë. Është humbja më e rëndë zgjedhore që CDU-ja ka pësuar prej vitesh, madje prej dekadash”, tha Merz të hënën.
CDU-ja humbi më shumë se gjysmën e votave që kishte marrë në këtë land në vitin 2021.
Nën presion “muri mbrojtës” ndaj AfD-së
AfD është tashmë forca më e madhe opozitare në Bundestag. Rritja e saj e bën gjithnjë e më të vështirë argumentin se mbështetja për partinë është kryesisht një fenomen i landeve të ish-Gjermanisë Lindore.
Në të njëjtën kohë, CDU-ja ka ashpërsuar qëndrimet e saj për emigracionin ndërsa AfD ka fituar terren.
Rezultatet e AfD-së po vendosin gjithashtu nën presion të ashtuquajturin “Brandmauer”, ose “muri mbrojtës” politik, me të cilin partitë tradicionale gjermane përjashtojnë bashkëpunimin qeverisës me të djathtën ekstreme. Me çdo fitore të AfD-së në nivel rajonal, krijimi i shumicave qeverisëse pa këtë parti bëhet më i ndërlikuar.
Një debat i ngjashëm po zhvillohet edhe në nivelin e Bashkimit Evropian.
Tre grupime të së djathtës së fortë kanë së bashku 196 vende në Parlamentin Evropian dhe përfaqësojnë parti nga më shumë se një duzinë shtetesh anëtare. Megjithëse ato rrallë votojnë si një bllok i vetëm dhe mbeten jashtë posteve kryesore të BE-së, ndikimi i tyre po ndihet në debatet për emigracionin, ndihmën për Ukrainën dhe politikat klimatike të “Marrëveshjes së Gjelbër”.
E djathta ekstreme zgjeron ndikimin në Evropë
Partitë e së djathtës ekstreme ose nacionaliste janë tashmë pjesë e qeverisjes në disa vende evropiane. Ato udhëheqin koalicione në Itali dhe Republikën Çeke, ndërsa marrin pjesë si partnerë qeverisës në Finlandë, Kroaci, Sllovaki dhe Suedi.
Edhe aty ku nuk qeverisin, këto forca po ndikojnë agjendën politike. Partia e Lirisë e Austrisë (FPÖ) doli e para në zgjedhjet kombëtare të vitit 2024. Partia për Liri (PVV) e Geert Wilders mbetet një nga grupimet më të mëdha në parlamentin holandez, ndërsa Tubimi Kombëtar i Marine Le Pen ka ruajtur prej vitesh mbështetje të lartë në Francë.
Në Itali, kryeministrja Giorgia Meloni ka treguar gjatë katër viteve të qeverisjes se një parti me rrënjë post-fashiste mund të qeverisë nga e djathta pa shkaktuar tronditje në tregjet financiare.
Megjithatë, zgjedhjet e prillit në Hungari treguan se avancimi i këtyre forcave nuk është i pandalshëm. Partia e qendrës së djathtë Tisza, e drejtuar nga Péter Magyar, mundi bindshëm Fidesz-in e Viktor Orbánit, duke i dhënë fund 16 viteve të tij në pushtet.
Presion edhe nga jashtë Evropës
Sipas analizës së CNN, partitë tradicionale evropiane nuk përballen vetëm me ndryshimet e brendshme politike. Disa forca të së djathtës ekstreme kanë marrë mbështetje edhe nga figura politike dhe publike jashtë Evropës.
Elon Musk mbështeti AfD-në përpara zgjedhjeve federale gjermane të vitit të kaluar dhe mori pjesë në një aktivitet elektoral të partisë. Ndërsa zëvendëspresidenti amerikan JD Vance kritikoi publikisht izolimin politik të AfD-së gjatë Konferencës së Sigurisë në Mynih në vitin 2025 dhe u takua me Alice Weidel pak ditë përpara zgjedhjeve.
Përfaqësues të AfD-së kanë mbështetur gjithashtu idenë e marrëdhënieve të mira si me Shtëpinë e Bardhë, ashtu edhe me Kremlinin.
Megjithatë, mbështetja për të djathtën ekstreme në Evropë lidhet në radhë të parë me faktorë të brendshëm. Pakënaqësitë për emigracionin, pagat që kanë ngecur, deindustrializimin dhe perceptimin se partitë tradicionale nuk u kanë dhënë përgjigje këtyre problemeve kanë ndihmuar në rritjen e këtyre forcave.
Sipas CNN, mbështetja që disa prej tyre marrin nga jashtë shton një dimension tjetër politik dhe gjeostrategjik në një periudhë kur qendra tradicionale evropiane po humbet terren.
Vëmendja tani zhvendoset te zgjedhjet e ardhshme. Franca po shkon drejt zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027, ndërsa Marine Le Pen renditet aktualisht ndër favoritet në sondazhe.
Më afër në kohë, votuesit në Berlin dhe Mecklenburg, në verilindje të Gjermanisë, do t’u drejtohen kutive të votimit brenda më pak se dy javësh. Rezultatet e tyre pritet të japin një tregues të ri nëse suksesi i AfD-së në Saksoni-Anhalt përfaqëson kufirin e rritjes së së djathtës ekstreme apo një tjetër etapë të zgjerimit të saj politik./Përshtati "Pamfleti", nga "CNN" Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Varrimi i Mlladiçit, Zagrebi kritikon Beogradin: “Serbia po bën propagandë jashtëzakonisht të pistë ndaj fqinjëve” 8 Shtator 2026, 14:3114:31Rajoni dhe Bota Kanadaja përgatitet për luftë të zgjatur tregtare, hyjnë në fuqi kundërtarifat ndaj SHBA-së 8 Shtator 2026, 14:0914:09Rajoni dhe Bota Çfarë dinte Netanyahu para sulmit 7 tetorit? Investigimi që trondit Izraelin 8 Shtator 2026, 14:1014:10Rajoni dhe Bota Goditet rrjeti i trafikantëve në Spanjë, sekuestrohet mbi 1.2 ton kokainë; arrestohen dy persona 8 Shtator 2026, 12:5812:58Rajoni dhe Bota Përshkallëzohet lufta, sulmohet me breshëri raketash Arabia Saudite; shumë të plagosur 8 Shtator 2026, 11:5411:54Rajoni dhe Bota Ngushëlloi familjen e Ratko Mlladiçit, Forumi Shqiptar kërkon shkarkimin e kreut të Kuvendit të Malit të Zi 8 Shtator 2026, 11:5511:55Rajoni dhe Bota