Lënia e duhanit nuk është e lehtë. Nga ndryshimet e humorit dhe shqetësimi, deri te dhimbjet e kokës, pagjumësia dhe dëshira e fortë për të pirë duhan, simptomat e abstinencës nga nikotina mund të sjellin një sërë sfidash. Barack Obama, i cili ishte duhanpirës derisa e la duhanin në fund të të 40-ave, gjatë mandatit të tij të parë si president, dikur i përshkroi përpjekjet e tij për t’i rezistuar tërheqjes së cigareve si një betejë të vazhdueshme. “Pasi ke hyrë në këtë rrugë, është diçka me të cilën vazhdimisht përballesh”, tha ai.Lexo edhe:'I nderuar doktor': Ja si t’i shkruani mjekut që t’ju përgjigjet më shpejt, sipas studimit të ri Ndërsa përpjekja që kërkohet për ta lënë duhanin mund të duket sikur nuk ia vlen mundimi, kërkimet po tregojnë gjithnjë e më shumë se shumë prej sistemeve të trupit tonë mund të rikuperohen nga dëmet e shkaktuara nga cigaret, nëse u jepet mundësia. Megjithëse avullimi dhe burime të tjera të nikotinës, si flasterët dhe qeskat e nikotinës, gjithashtu dëmtojnë shëndetin dhe konsiderohet se është më mirë të shmangen kur është e mundur, ato përfaqësojnë një alternativë më të pranueshme ndaj cigareve. Më poshtë janë disa nga mënyrat kryesore se si lënia e duhanit në moshën e mesme mund të sjellë përmirësime në aspekte të shumta të shëndetit tuaj. Kanceri i mushkërive Rreziku kryesor shëndetësor që lidhet zakonisht me duhanpirjen është kanceri i mushkërive. Nick Hopkinson, profesor i mjekësisë respiratore në Imperial College, shpjegon se rreziku i kancerit të mushkërive rritet vazhdimisht me çdo cigare që pini, për shkak të dëmtimit të akumuluar të ADN-së së qelizave të mushkërive. Hopkinson shpjegon se një pjesë e madhe e kësaj ndodh sepse tymi i cigareve çliron në trup një sasi të madhe materialesh toksike, të cilat dëmtojnë indet e mushkërive dhe shkaktojnë inflamacion të përhapur. “Qarkullimi i gjakut kalon nëpër mushkëritë tuaja të paktën një herë në minutë”, thotë Hopkinson. “Kështu, i gjithë gjaku juaj kalon përmes këtij mjedisi të inflamuar dhe të irrituar, dhe më pas ai e transporton inflamacionin dhe grimcat e tjera toksike në pjesë të tjera të trupit.” Një studim i botuar në revistën JAMA Oncology vlerësoi se duhanpirësit që e lënë duhanin deri në moshën 45 vjeç mund ta eliminojnë pothuajse plotësisht rrezikun e kancerit të mushkërive dhe kancereve të tjera, ndërsa ata që e lënë deri në moshën 54 vjeç mund ta ulin rrezikun me 78 për qind. Në përgjithësi, dihet se njerëzit që i lënë cigaret deri në moshën 50 vjeç jetojnë rreth gjashtë vjet më gjatë se ata që vazhdojnë të pinë duhan. Edhe për njerëzit që tashmë kanë zhvilluar kancer të mushkërive, lënia e duhanit mund të zgjasë ende jetën, pasi kjo e bën sëmundjen më pak agresive. “Nëse jeni diagnostikuar me kancer të mushkërive dhe e lini duhanin, jetoni afërsisht dy herë më gjatë sesa nëse vazhdoni të pini duhan”, thotë Hopkinson. Sëmundja kronike e mushkërive Relativisht pak njerëz kanë dëgjuar për sëmundjen pulmonare obstruktive kronike, ose SPOK, por ajo është shkaku i tretë kryesor i vdekjeve në mbarë botën dhe kontribuon në 30,000 vdekje çdo vit në Mbretërinë e Bashkuar. E karakterizuar nga bronkiti kronik dhe vështirësitë në frymëmarrje për shkak të dëmtimit të alveolave, i njohur si emfizemë, ajo jo vetëm që kufizon jetëgjatësinë, por ndikon ndjeshëm edhe në cilësinë e jetës, për shkak të aftësisë së dëmtuar të personit për të marrë oksigjen. “Për të imagjinuar se si është të jetosh me emfizemë, u them njerëzve të marrin frymë thellë, deri në fund, dhe ta mbajnë frymën”, thotë profesor Sam Janes, drejtues i departamentit të kërkimeve respiratore në UCL. “Nëse keni emfizemë, ajo ndjesi është mënyra se si ndihen mushkëritë tuaja pasi keni nxjerrë frymën. Është vërtet e parehatshme dhe ju mbetet jashtëzakonisht shpejt fryma.” Duhanpirja është një nga faktorët kryesorë të rrezikut, ndërsa komentatori i ndjerë televiziv dhe kolumnisti i gazetave Rod Liddle, i cili piu duhan deri në fillim të të 60-ave, kishte bërë të ditur se vuante nga SPOK. Megjithatë, kërkimet kanë treguar se lënia e duhanit në moshën e mesme mund ta ngadalësojë përparimin e SPOK-ut. “Për sa kohë që pini duhan, dëmtimi do të vazhdojë, por sapo ta lini, ai dëmtim ndalet”, thotë Janes. Sëmundjet e zemrës dhe goditja në tru Ndërsa përfitimet për rrezikun e kancerit dhe SPOK-ut janë më graduale, rreziku i një ataku në zemër ose goditjeje në tru bie pothuajse menjëherë pasi ndaloni duhanin. Toksinat që gjenden në tymin e cigareve e bëjnë gjakun më ngjitës dhe më të prirur për t’u mpiksur, duke ndryshuar sjelljen e proteinave të ndryshme dhe fragmenteve qelizore, të cilat shkaktojnë formimin e strukturave në formë rrjete dhe grumbullimin e tyre. Ato gjithashtu shkaktojnë inflamacion të mureve të enëve të gjakut, kështu që pllakat dhe kolesteroli ngjiten më lehtë në to, duke i bërë më të prirura për t’u bllokuar. Por sapo ndaloni, trupi është në gjendje ta zgjidhë gjithë këtë me një shpejtësi të jashtëzakonshme. Efektet e kësaj u panë në shkallë të gjerë te popullsia pas ndalimit të vitit 2007, i cili ndaloi duhanpirjen në ambientet publike të mbyllura dhe në transportin publik. Brenda një viti, pati 1,200 shtrime urgjente më pak në spital për shkak të atakeve në zemër. “Edhe një cigare në ditë mjafton për ta mbajtur atë inflamacion dhe për të vazhduar proceset që po shkaktojnë dëmtimin e arterieve tuaja”, thotë Hopkinson. “Por brenda një ose dy javësh pasi e lini duhanin, ky rrezik ka rënë.” Shëndeti i sistemit imunitar Çdo dimër, specialistët e shëndetit respirator të NHS-së u bëjnë thirrje njerëzve ta lënë duhanin si një nga mënyrat më të mira për të parandaluar shtrimin në spital për shkak të gripit sezonal. Studimet kanë treguar gjithashtu se ish-duhanpirësit kanë më pak gjasa të zhvillojnë komplikacione postoperative nga infeksionet e plagëve, krahasuar me duhanpirësit aktualë. Arsyeja, thotë Hopkinson, është se thithja e toksinave që gjenden në cigare e mbiaaktivizon vazhdimisht sistemin imunitar. Kjo ia zvogëlon aftësinë për të dalluar dhe luftuar infeksionet. “Sa më shumë plakeni, aq më i madh është ndikimi”, thotë ai. Shëndeti i kockave Nëse jeni mbi 65 vjeç dhe pini duhan, keni 32 deri në 40 për qind më shumë gjasa të pësoni një frakturë të ijeve sesa një person që nuk pi duhan. Kjo ndodh sepse duhanpirja ul dendësinë e kockave duke ndërhyrë në aftësinë e trupit për të përthithur kalciumin, si dhe duke reduktuar furnizimin me gjak të kockave dhe duke dëmtuar qelizat përgjegjëse për krijimin e kockave të reja. Por nëse e lini duhanin kur jeni në të 40-at ose 50-at, thotë Janes, mund ta kufizoni ende këtë rrezik deri në njëfarë mase. “Dendësia e kockave tuaja nuk do të përmirësohet, sepse ajo gjithsesi ulet me kalimin e moshës”, thotë Janes. “Por ju do ta ngadalësoni humbjen e përshpejtuar të dendësisë së kockave që po përjetonit për shkak të duhanpirjes, kështu që mund të ulni gjasat për të pësuar fraktura dhe probleme të tjera me kockat në të ardhmen.” 60 vjeç nuk është shumë vonë për ta lënë duhanin Edhe nëse vazhdoni të pini duhan në moshën 60 vjeç ose më shumë, nuk është kurrë tepër vonë për t’i dhënë shëndetit tuaj një përmirësim duke e lënë duhanin. Hopkinson thotë se lënia e duhanit mund ta ulë ende në mënyrë dramatike rrezikun afatshkurtër për të pësuar goditje në tru ose atak në zemër. Ai i referohet monoksidit të karbonit në tymin e cigareve, një toksinë që e privon zemrën nga oksigjeni i nevojshëm, ndërkohë që nikotina stimuluese e detyron atë të rrahë më shpejt një kombinim vdekjeprurës që mund të shkaktojë insuficiencë kardiake. “Pasi arrini të 60-at, ky rrezik është mjaft i lartë për duhanpirësit”, thotë ai. “Pra, këto janë kërcënime të menjëhershme. Por brenda 24 deri në 48 orëve pasi e lini duhanin, monoksidi i karbonit i prodhuar nga thithja e materialit pjesërisht të djegur zhduket. Kështu, ndodhin disa përmirësime mjaft të shpejta.” Edhe gjatë pesë, 10 dhe 20 viteve të ardhshme, lënia e duhanit mund të përmirësojë ndjeshëm aftësinë tuaj për të funksionuar në moshë të thyer dhe cilësinë e jetës. “Unë mendoj se gjëja që duhet mbajtur mend është se duhanpirja po e përshpejton përkeqësimin tuaj në shumë mënyra të ndryshme”, thotë Janes. “Po plak lëkurën tuaj, po plak mushkëritë tuaja, po plak kockat tuaja. Ndalimi i duhanit [në moshën 60 vjeç] mund të jetë ndryshimi midis një 75-vjeçari që mund të marrë frymë relativisht lehtë dhe të vazhdojë të funksionojë [dhe] dikujt që nuk mund të shkojë deri në tualet sepse [i] merret fryma shumë. Pra, nuk po flasim vetëm për vite të fituara, por edhe për ruajtjen e shëndetit gjatë atyre viteve.”/TheTelegraph
