Sipas trajneres së fitnesit Kate Rowe-Ham, puna me muskujt që mbështesin shtyllën kurrizore do të ndihmojë në parandalimin e përsëritjes së dhimbjes së shpinës. Gjithçka fillon si një bezdi e vogël kur përkulesh për të lidhur lidhëset e këpucëve. Shumë shpejt, ajo shndërrohet në një dhimbje që përcakton mënyrën se si ulesh, qëndron në këmbë, ecën dhe madje edhe fle. Më shumë se nëntë milionë njerëz në Britani përjetojnë dhimbje shpine çdo vit, sipas Arthritis UK, ndërsa rreth 2.6 milionë raste të reja regjistrohen çdo vit. Pasojat shkojnë përtej shqetësimit: dhimbja e shpinës shkakton rreth 12 milionë ditë mungesë në punë, ndërsa NHS shpenzon më shumë se 3.5 miliardë paund në vit për trajtimin e kësaj gjendjeje.Lexo edhe:Dhimbja në brinjë ishte shenjë e kancerit të zorrës, 38-vjeçarja: Kisha 22 tumore në mëlçi Është joshëse të përpiqesh t'i japësh fund kësaj dhimbjeje dobësuese me një sërë zgjidhjesh të shpejta. Por disa nga trajtimet që përdorim zakonisht mund të bëjnë shumë pak për të ndihmuar dhe në disa raste, madje mund ta përkeqësojnë gjendjen. “Shumica e njerëzve përjetojnë dhimbje shpine në një moment të jetës dhe shumica prej nesh nuk e dinë mënyrën më të mirë për ta menaxhuar atë”, thotë Nell Mead, fizioterapiste dhe autore e How To Be Your Own Physio. “Mbështetemi te gjërat që kemi dëgjuar se mund të ndihmojnë, por shpesh, edhe nëse ato ndihmojnë për një ose dy ditë, përfjmë përsëri aty ku e nisëm.” Ja disa nga gabimet më të zakonshme që njerëzit bëjnë kur trajtojnë dhimbjen e shpinës dhe çfarë duhet të bëjnë në vend të tyre. Të qëndruarit në shtrat derisa dhimbja të largohet Kur shfaqet dhimbja e shpinës, instinkti i natyrshëm në përputhje edhe me këshillat e vjetra mjekësore është të ndalosh së lëvizuri. Por të kalosh ditë të tëra shtrirë mund ta vonojë rikuperimin. Studimet tregojnë se qëndrimi aktiv mund të sjellë lehtësim më të mirë të dhimbjes dhe një rikthim më të shpejtë në aktivitetet normale. Një rishikim i vitit 2024 nga Federata Botërore e Shoqatave të Neurokirurgjisë arriti në përfundimin se qëndrimi i zgjatur në shtrat mund të shkaktojë ngurtësi të kyçeve, dobësim të muskujve dhe humbje të densitetit kockor. Kur të dhemb shpina, “sistemi nervor e rrit nivelin e mbrojtjes duke shtrënguar muskujt rreth zonës”, thotë Mead. “Mënyra për ta bindur që të qetësohet është t’i tregosh, butësisht dhe në mënyrë të përsëritur, se lëvizja është e sigurt.” Dhjetë minuta ecje dy herë në ditë janë “një pikënisje krejtësisht e arsyeshme”, thotë ajo. “Shumica e njerëzve zbulojnë se deri në fund të javës mund të përballojnë pak më shumë.” Studimi i rëndësishëm WalkBack, i udhëhequr nga studiues australianë dhe i publikuar në The Lancet, zbuloi se ecja tri herë në javë kishte një “ndikim të thellë” te njerëzit që kishin përjetuar dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës gjatë gjashtë muajve të mëparshëm, duke e përgjysmuar pothuajse rrezikun e përsëritjes. Marrja e qetësuesve të gabuar Paracetamoli i vetëm nuk rekomandohet për dhimbjen e shpinës. NHS këshillon në mënyrë specifike kundër përdorimit të tij si trajtim i vetëm, ndërsa një rishikim i madh i provave shkencore zbuloi se ai nuk ishte më i mirë se placebo për dhimbjen akute të pjesës së poshtme të shpinës, pa përmirësim domethënës në dhimbje, paaftësi, cilësinë e jetës apo gjumin. Dr Lianne Wood, profesoreshë e asociuar dhe studiuese e fizioterapisë së shtyllës kurrizore në Universitetin e Exeterit, thotë se qetësuesit anti-inflamatorë, si ibuprofeni, janë më të dobishëm për trajtimin e këtij lloji dhimbjeje. “Duket se kanë një efekt shumë më të madh se paracetamoli në dhimbjen akute të shpinës, veçanërisht në fazat e hershme”, thotë ajo. Mund të ketë gjithashtu ndonjë përfitim nga marrja e tyre së bashku me paracetamolin. Studimet kanë zbuluar se kombinimi i paracetamolit me një ilaç anti-inflamator josteroidal (NSAID), si ibuprofeni, mund të shkaktojë një ulje të vogël shtesë të dhimbjes në periudhën e menjëhershme, krahasuar me përdorimin vetëm të NSAID-it. NSAID-et nuk duhet të përdoren për një kohë të gjatë pa këshillën e mjekut, pasi mund të shkaktojnë probleme gastrointestinale, të veshkave dhe kardiovaskulare. Opioidet më të forta duhet të merren në konsideratë vetëm për dhimbje akute kur një NSAID nuk është i përshtatshëm, nuk është toleruar ose nuk ka funksionuar. Megjithatë, ato krijojnë shumë varësi. “Njerëzit preferojnë të marrin diçka për dhimbjen e tyre, në vend që të bëjnë diçka për dhimbjen e tyre”, thotë Dr Wood. Por këshilla për çdo ilaç është të merret doza më e ulët efektive për kohën më të shkurtër të mundshme. Përdorimi i një mbajtëseje për shpinën, rripi mbështetës ose shtrojave korrigjuese të qëndrimit Ideja për t’i dhënë shpinës mbështetje shtesë me një mbajtëse ose rrip mund të të bëjë të ndihesh më i sigurt, por ndërsa këto mund të ofrojnë lehtësim afatshkurtër për disa njerëz, ekspertët përgjithësisht nuk e rekomandojnë përdorimin e tyre për një kohë të gjatë. “Rripat dhe korsetë priren të reduktojnë aktivitetin e muskujve”, thotë Dr Wood. “Në afat të shkurtër, mund ta bëjnë shpinën të ndihet më mirë, sepse reduktojnë spazmat e muskujve. Por në afat të gjatë, bëhesh i varur prej tyre dhe shumë shpesh njerëzit më pas nuk ndihen të sigurt për të lëvizur pa to.” Kjo mund të ndryshojë mënyrën se si funksionojnë muskujt, duke bërë që disa prej tyre të bëhen më pak aktivë dhe të tjerë tepër aktivë. Mead u rekomandon pacientëve rripat në raste të caktuara, por thotë: “Do ta trajtoja një të tillë si një strukturë mbështetëse të përkohshme, me një plan për ta hequr sapo muskujt tuaj të jenë në gjendje të marrin përsipër punën.” Nuk rekomandohen as shtrojat korrigjuese për këpucët. “Provat në mbështetje të shtrojave të gatshme që korrigjojnë qëndrimin janë të pakta”, thotë Mead. Të shpresosh se masazhi ose manipulimi do ta zgjidhë problemin Në një rishikim të fundit të 301 studimeve, manipulimi i shtyllës kurrizore nga një kiropraktor, osteopat ose fizioterapist ishte një nga vetëm gjashtë trajtimet jokirurgjikale, nga 56 të shqyrtuara, që u gjet se kishin një efekt të rëndësishëm në dhimbje. Por Mead thotë se, ndërsa ky lloj trajtimi mund ta lehtësojë përkohësisht dhimbjen, është thelbësore të përpiqesh të kuptosh se çfarë po e shkakton dhimbjen. “Vendi ku dhemb trupi dhe vendi ku trupi po has vështirësi shpesh nuk janë i njëjti vend dhe shpesh pjesa e poshtme e shpinës thjesht nuk ka më kapacitet për të kompensuar një problem në një pjesë tjetër të trupit, si për shembull një ije e ngurtë, një shputë që rrotullohet nga brenda ose një kafaz kraharori që nuk rrotullohet”, thotë ajo. “Fillimisht kërkoj atë problem dhe më pas trajtoj shpinën.” Qëllimi është përdorimi i trajtimit manual për t’ju ndihmuar të lëvizni më mirë, duke trajtuar njëkohësisht edhe shkakun që po nxit dhimbjen. Të mbështetesh te një pajisje TENS për lehtësim afatgjatë Disa njerëz betohen për pajisjet e stimulimit elektrik transkutan të nervave (TENS), të cilat dërgojnë rryma të lehta elektrike nëpër trup për të lehtësuar dhimbjen. Sinjalet janë krijuar për të udhëtuar përgjatë rrugëve nervore për të bllokuar sinjalet e dhimbjes që arrijnë në palcën kurrizore dhe tru, si dhe për të nxitur çlirimin e endorfinave, qetësuesve natyralë të dhimbjes. Provat shkencore për to janë të dobëta dhe një rishikim sistematik i Organizatës Botërore të Shëndetësisë zbuloi se ato prodhonin vetëm ulje të shkurtra dhe margjinale të dhimbjes. Dr Wood thotë se megjithatë mund të kenë një rol. “Disa njerëz përfitojnë shumë prej tyre, veçanërisht nëse kanë shumë spazma ose tension muskulor”, thotë ajo. “Mund të qetësojnë spazmat dhe të ndihmojnë muskujt të relaksohen.” Ajo thotë se nëse TENS-i ju sjell përfitim, “nuk do t’ju bëjë dëm”. Por është më mirë ta konsideroni si një mjet që ju ndihmon të riktheheni në lëvizje më të rehatshme, sesa si diçka që do ta zgjidhë problemin themelor. Të kesh frikë të përkulesh, të ngresh pesha ose të ushtrohesh Instinkti për të mbrojtur një shpinë që dhemb mund të jetë dërrmues, por studimet tregojnë se kjo frikë mund të ndikojë negativisht në mënyrën se si lëvizim, duke e përkeqësuar potencialisht problemin në afat të gjatë. Një rishikim i publikuar në revistën Physical Therapy zbuloi se njerëzit me frikë më të madhe nga lëvizja priren ta lëviznin shtyllën kurrizore në një amplitudë më të vogël gjatë përkuljes. Kjo nuk është ajo që duam, thotë Dr Wood. “Mesazhi kryesor për njerëzit me dhimbje akute është: përpiquni të vazhdoni ta jetoni jetën tuaj si zakonisht”, thotë ajo. Lëvizja ka disa përfitime, duke ndihmuar në çlirimin e spazmave dhe rikthimin e amplitudës normale të lëvizjes së shpinës, si dhe duke i mbajtur kyçet të shëndetshme. Prandaj, për sa kohë që nuk shkakton dhimbje serioze ose të mprehtë, përpiquni të vazhdoni të përkuleni për të lidhur lidhëset e këpucëve ose të mbani një qese me ushqime. Por nëse po hasni vështirësi, Dr Wood këshillon përshtatjen e disa aktiviteteve, përkuljen më ngadalë, uljen e peshës që mbani ose ndarjen e detyrës në pjesë më të vogla. Kate Rowe-Ham, trajnere personale dhe autore e The Longevity Solution, sugjeron që fillimisht të ulni intensitetin e regjimit tuaj të ushtrimeve dhe më pas ta rrisni gradualisht. “Nëse, për shembull, keni ngritur pesha të rënda, përdorni peshën e trupit në vend të tyre”, thotë ajo. “Përqendrohuni te lëvizjet e kontrolluara dhe teknika e mirë.” Dhe mos supozoni se çdo dhimbje e vogël do të thotë se po shkaktoni dëmtim. “Dhimbja nuk do të thotë gjithmonë dëm”, thotë ajo. Të mos e forcosh shpinën pasi dhimbja të jetë qetësuar Pasi vala fillestare e dhimbjes akute të jetë qetësuar, forcimi i muskujve mund ta bëjë shpinën më rezistente. “Puna me muskujt e trungut, vithet dhe muskujt që mbështesin shtyllën kurrizore do t’ju ndihmojë të rikuperoheni plotësisht dhe gjithashtu do të ndihmojë në parandalimin e përsëritjes së problemit”, thotë Rowe-Ham. Ajo rekomandon ushtrimet e mëposhtme të thjeshta dhe të kontrolluara: Dead bug Shtrihuni në shpinë me krahët dhe këmbët të ngritura, më pas ulni ngadalë krahun dhe këmbën e kundërt drejt dyshemesë, duke e mbajtur trungun të aktivizuar. Bird dog Nga pozicioni me katër pika mbështetjeje, shtrini një krah dhe këmbën e kundërt, duke i mbajtur ijet dhe shpatullat të qëndrueshme. Squats Qëndroni me këmbët në gjerësinë e ijeve, përkulni gjunjët dhe shtyni ijet prapa sikur po uleni në një karrige, më pas shtyni përmes shputave për t’u ngritur përsëri. Ngritje rumune e peshës në një këmbë Qëndroni mbi njërën këmbë, mbajeni gjurin pak të përkulur dhe përkuluni ngadalë përpara nga ijet, duke shtrirë këmbën tjetër prapa. Mbajeni shpinën drejt dhe ijet në të njëjtin nivel, më pas shtrëngoni muskujt e vitheve për t’u kthyer në pozicionin në këmbë. Shtrirja “happy baby” Shtrihuni në shpinë, sillni gjunjët drejt kraharorit dhe kapni pjesën e brendshme të shputave./TheTelegraph
