Foto ilustruese- Edi Rama në fushatë Demokracia rrezikon të kthehet në një mekanizëm të vetëshkatërrimit të shoqërisë, kur qytetarët, të manipuluar nga premtimet dhe retorika e demagogëve, zgjedhin vazhdimisht udhëheqës që u shërbejnë interesave të veta. Korrupsioni, padituria politike dhe mungesa e gjykimit kritik ushqejnë një cikël rrënimi, ku populli bëhet njëkohësisht viktimë dhe bashkëpërgjegjës për fatin e tij. Populli në çdo demokraci është vazhdimisht i painformuar, i paqëndrueshëm në gjykimet e tij dhe lehtësisht i manipulueshëm nga dukja e jashtme apo nga premtimet e politikanëve dhe elitave të tyre. Këto premtime shpesh mbështeten te thirrjet emocionale, te zotimet për një të nesërme më të mirë dhe te joshja përmes përfitimeve materiale. Kjo e bën retorikën politike veçanërisht bindëse dhe krijon përshtypjen e një burri shteti të aftë, i cili do t'i sjellë begati shoqërisë së vet.
Shumë herë, në të vërtetë në shumicën e rasteve, këta politikanë dhe këto elita nuk interesohen për interesat e votuesve. Prandaj, sapo mbështetja popullore i ngre në pushtet, ata nuk i përmbushin premtimet që u kanë bërë qytetarëve. Përkundrazi, i shpërdorojnë interesat e popullit për t'u pasuruar vetë dhe për të krijuar përparësi e mundësi për mbështetësit dhe klientët e tyre. Ky model përsëritet pareshtur, derisa shoqëria zbrazet nga brenda prej një klase parazitare politikanësh dhe elitash, të cilët nuk kujdesen për të dhe, në fund, e çojnë drejt rrënimit.
Masat popullore në çdo demokraci e kanë lejuar këtë model të përsëritet vazhdimisht përgjatë gjithë historisë. Demokracitë e së kaluarës dhe ato të epokës moderne e dëshmojnë këtë dukuri herë pas here. Populli bindet nga një politikan, por pasi merr pushtetin, politikani nuk bën asgjë për të çuar përpara interesat e qytetarëve. Ndërkohë, ai pasurohet dhe ia kalon popullit koston e përmbushjes së interesave të veta dhe të atyre që e mbështesin.
Masat lejojnë që t'i gënjejnë vazhdimisht, çdo herë. Ato nuk mësojnë nga gabimet e tyre, sepse bien lehtësisht pre e udhëheqësve karizmatikë dhe e pamjes së një burri shteti të aftë. Ky model përsëritet pa ndërprerje, e megjithatë populli vazhdon të votojë për të njëjtët njerëz, të cilët e gënjejnë vazhdimisht dhe nuk i përmbushin premtimet e tyre.
Ky cikël pandershmërie, dështimi dhe, përfundimisht, kalbëzimi shoqëror shpesh u faturohet vetëm oligarkëve të një shoqërie. Ndonëse edhe ata mbajnë përgjegjësi në këtë proces, në një demokraci përgjegjësia rëndon gjithashtu mbi supet e popullit. Kjo ndodh sepse ligji u njeh masave të drejtën të japin pëlqimin e tyre për ata që do t'i qeverisin, e megjithatë ato vazhdojnë të zgjedhin udhëheqës që gënjejnë, janë të zhytur në korrupsion dhe tregojnë më shumë besnikëri ndaj interesave të mbështetësve të tyre sesa ndaj interesave të qytetarëve.
Në një çast të caktuar, ky model duhet të përballet me shqyrtimin dhe vënien në pikëpyetje. Nëse populli është kaq vazhdimisht i paaftë për të zgjedhur udhëheqësit e tij, atëherë përse demokracia, apo cilido sistem përfaqësues, duhet të konsiderohet më i mirë për një shoqëri sesa monarkia trashëgimore ose aristokracia?
Përgjigjja e thjeshtë është se demokracia nuk qëndron më lart se asnjë sistem tjetër qeverisjeje. Ajo është po aq e cenueshme nga kalbëzimi, korrupsioni dhe krijimi i klasave parazitare, të cilat e zbrazin shoqërinë nga brenda derisa të mos mbetet më asgjë. Megjithatë, në sistemet e tjera, faji mund t'u atribuohet, të paktën në pjesën më të madhe, elitave ose klasave politike. Në demokraci, përkundrazi, njerëzit përpiqen të ndjekin të njëjtin model fajësimi, ndonëse masat janë po aq bashkëfajtore në rrënimin e shoqërisë së tyre sa edhe një oligark parazitar.
Ky kalbëzim është gjithashtu shumë më i rëndë se në sistemet e tjera, sepse janë vetë masat e painformuara ato që votojnë për rrënimin e tyre. Duke qenë se u mungojnë largpamësia dhe aftësia për të dalluar e gjykuar drejt, ato lejojnë që paaftësia e elektoratit të depërtojë edhe në institucionet që kërkojnë kompetencë dhe mbrojtje nga paqëndrueshmëria e shumicës.
Përse është kaq e lehtë të mashtrohen dhe të organizohen masat?
Sepse masat reagojnë kryesisht ndaj nxitjeve më të forta, të cilat besojnë se do t'u sjellin përfitime ose se lidhen me një çështje morale të rëndësishme. Për këtë arsye, aktorët politikë në sistemet demokratike mbështeten te bindja, ndërtimi i retorikës, moralizimi dhe kritika e përpunuar sipas modeleve të caktuara, për t'i organizuar dhe mobilizuar masat në mbështetje të kauzës së tyre.
Masat janë gjithashtu të paqëndrueshme në qëndrimet e tyre, sepse nuk kanë njohuri të mjaftueshme për politikën dhe historinë. Ato janë mësuar ta trajtojnë nxënien dhe arsimimin si një proces që duhet përfunduar, jo si diçka që duhet përqafuar gjatë gjithë jetës. Për pasojë, nuk tregojnë interes për historinë dhe për mënyrën se si ajo zbulon modelet dhe gabimet e së kaluarës. Aftësia e tyre për të menduar në mënyrë kritike ndotet nga emocionet, në vend që të udhëhiqet nga logjika.
Ato nuk e kuptojnë politikën historike apo bashkëkohore, sepse për të kuptuar vërtet këto sisteme, koncepte dhe çështje të ndërlikuara, kërkohet një përpjekje e jashtëzakonshme për të zhvilluar aftësinë e gjykimit të mprehtë. Prandaj, në vend të kësaj, zgjedhin rrugën më të shkurtër dhe lejojnë që mendësia e turmës, thirrjet emocionale ose joshja përmes përfitimeve të përcaktojnë mënyrën se si votojnë.
Të gjithë këta faktorë, të marrë së bashku, nuk krijojnë një sistem të besueshëm për arritjen e begatisë apo një sistem që favorizon lulëzimin e brezave të ardhshëm. Përkundrazi, ata krijojnë një sistem që u mundëson gënjeshtarëve, individëve karizmatikë dhe njerëzve dinakë të marrin pushtetin përmes bindjes, emocioneve dhe joshjes materiale. Kjo çon në zbrazjen e institucioneve nga brenda, përmes korrupsionit, favoreve dhe paaftësisë.
Demokracia nuk është më e mirë se alternativat e tjera të qeverisjes. Dobësitë e saj janë të dukshme në epokën moderne dhe epoka e demokracisë mund të përballet së shpejti me zhdukjen, për shkak të domosdoshmërisë së mbijetesës së shteteve që po shkatërrohen nga frytet që ajo vetë prodhon.
Ajo ka krijuar shoqëri të painformuara, me vullnet të dobët, të sunduara nga emocionet dhe të zhytura në vetëkënaqësi e pasivitet. Ndërlikimet e saj ofrojnë gjithmonë një individ tjetër, një mekanizëm tjetër ose një grup tjetër mbi të cilin mund të hidhet faji, në vend që të pranohet padituria e masave.
Ndoshta domosdoshmëria e mbijetesës do të sjellë ringjalljen e një figure cezariane, e cila do të rizgjojë fuqinë dhe aftësinë e fjetur të Perëndimit për t'u bërë sërish fuqia hegjemonike botërore dhe për të përhapur madhështinë e kulturës dhe të shpirtit të tij. Ose ndoshta epoka e demokracisë do të jetë pikërisht ajo që do ta çojë Perëndimin drejt zhdukjes.
Është mjaft e vështirë të thuhet se cilën rrugë do të ndjekë e ardhmja. Ndoshta do të ndodhë një rilindje e arsimit dhe e aftësisë për gjykim politik. Ndoshta populli do ta kuptojë më në fund se po përdoret dhe po shfrytëzohet vazhdimisht nga zyrtarët që vetë ka zgjedhur.
Ndoshta do të rilindë një lëvizje e vërtetë për ndërtimin e një të ardhmeje më të mirë, përmes disiplinës, arsimimit dhe organizimit të atyre që dëshirojnë ta shohin shoqërinë e tyre të lulëzojë në përjetësi.
Ky është idealizmi që duhet të bëhet realitet nëse Perëndimi synon të shpëtojë. Por, me shumë gjasë, masat do të vazhdojnë të përdoren dhe të shfrytëzohen, derisa shoqëritë e tyre të thyhen e të shkatërrohen nga përfitimet afatshkurtra që premtojnë shkatërrim afatgjatë.
Në vend të kësaj, masat do të vazhdojnë të jenë të paqëndrueshme, të painformuara, të sunduara nga emocionet dhe të drejtuara nga pamja e jashtme e demagogëve që vetë kanë zgjedhur.
Ato do të votojnë për zhdukjen e tyre dhe, ndërsa shuhen, do t'i falënderojnë demagogët e vet për të ashtuquajturën "liri". /Përshtatur nga "Principates Prees"diktatura qeveria Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Politike Përplasjet e demokratëve me studentët, Tabaku kritika të vetëve: Trishtim, nuk luftojmë për një copë opozitë 7 Nëntor 2026, 19:5119:51Politike Rinia në këmbë, kundër fronit të Ramës dhe hijes së Berishës! 7 Nëntor 2026, 18:0518:05Politike Mesazhi i të riut që i çjerr maskën Berishës dhe taborit të tij 7 Nëntor 2026, 17:2917:29Politike “The Albanian Files” kthehet në dosje penale, SPAK nis hetimet për projektet e Edi Ramës 7 Nëntor 2026, 16:5016:50Politike Edi zionisti dhe paraziti Sali! 7 Nëntor 2026, 15:3615:36Politike Deputeti i Berishës paralajmëron burg për mbështetësit e Ramës, por militantët e PD-së godasin qytetarin në mes të bulevardit 7 Nëntor 2026, 14:1714:17Politike