Lajme Zone
ÇIM PEKA LIVE/ Kush do bjerë, Rama apo protesta?
PolitikëSyri

ÇIM PEKA LIVE/ Kush do bjerë, Rama apo protesta?

Dikur, “paradoksi francez” ishte një nga temat më të njohura në fushën e të ushqyerit. I përdorur për herë të parë në vitin 1980, ky term lindi nga një vëzhgim i thjeshtë: francezët konsumonin shumë ushqime të pasura me yndyrna të ngopura, nga djathi te kruasantët, e megjithatë dukej se kishin norma shumë më të ulëta të vdekshmërisë nga sëmundjet e zemrës, krahasuar me banorët e Mbretërisë së Bashkuar dhe të Shteteve të Bashkuara.

Dikur, “paradoksi francez” ishte një nga temat më të njohura në fushën e të ushqyerit. I përdorur për herë të parë në vitin 1980, ky term lindi nga një vëzhgim i thjeshtë: francezët konsumonin shumë ushqime të pasura me yndyrna të ngopura, nga djathi te kruasantët, e megjithatë dukej se kishin norma shumë më të ulëta të vdekshmërisë nga sëmundjet e zemrës, krahasuar me banorët e Mbretërisë së Bashkuar dhe të Shteteve të Bashkuara. Kjo çoi në një ide rrënjësisht të re. Një studiues francez i mjekësisë, i quajtur Serge Renaud, propozoi se përgjigjja mund të qëndronte te dashuria e njohur e francezëve për verën e kuqe. Teoria e Renaud, sipas së cilës mund të konsumojmë ushqime të yndyrshme për sa kohë që i pastrojmë enët e gjakut me disa gota verë të kuqe, i dha një shtysë të jashtëzakonshme industrisë së verës. Pasi Renaud u shfaq në emisionin amerikan të lajmeve 60 Minutes, shitjet e verës së kuqe u rritën me 39 për qind.Lexo edhe:Merrni Ozempic apo Wegovy, por nuk dobësoheni? Shkencëtarët zbulojnë çfarë mund të fshihet pas këtij fenomeni Megjithatë, kjo ide është hedhur kryesisht poshtë që atëherë. Epidemiologët kanë vënë në dukje se dieta tipike franceze e viteve 1980 ishte më e shëndetshme, sepse i afrohej më shumë standardit të artë të dietës mesdhetare sesa dietat e vendeve të tjera. Megjithatë, studime të reja kanë rihapur debatin mbi përfitimet e verës së kuqe në krahasim me llojet e tjera të alkoolit. Një studim, i cili përdori të dhëna nga më shumë se 340 mijë persona në Mbretërinë e Bashkuar, zbuloi se, ndërsa konsumimi i alkoolit në përgjithësi lidhej me një rrezik më të lartë të vdekjes së parakohshme nga çdo shkak, konsumimi i verës së kuqe në sasi të ulëta deri në mesatare dukej se shoqërohej me një rrezik më të ulët për shëndetin e zemrës sesa konsumimi qoftë edhe i sasive të vogla të birrës, mushtit të fermentuar të mollës apo pijeve të forta alkoolike. Ndërkohë, një studim më i fundit, ku u përfshinë mbi 250 mijë të rritur, zbuloi se personat që konsumonin rregullisht birrë dhe pije të forta alkoolike përballeshin me një rrezik dukshëm më të lartë të dëmtimit akut të veshkave sesa ata që preferonin verën. A është vera e kuqe më e mirë se llojet e tjera të alkoolit? “Nuk duhet t'i interpretojmë këto lidhje si prova se vera e kuqe është një zgjedhje e shëndetshme, por një shpjegim i mundshëm është përmbajtja e polifenoleve në verën e kuqe”, thotë Sasha Watkins, dietologe e licencuar dhe drejtuese e sektorit të shëndetit në Mindful Chef. “Polifenolet janë studiuar gjerësisht për vetitë e tyre antioksiduese dhe anti-inflamatore. Disa kërkime sugjerojnë se ato mund të mbështesin funksionin vaskular, të ndikojnë në shëndetin e enëve të gjakut dhe të ndihmojnë në rregullimin e stresit oksidativ.” Polifenolet janë substanca kimike natyrore që prodhohen nga bimët për t'u mbrojtur nga insektet dhe rrezatimi ultravjollcë. Rrushi i kuq përmban shumë polifenole, të përqendruara kryesisht në lëkurë dhe fara. Gjatë prodhimit të verës, këto mbeten në kontakt me lëngun për një kohë më të gjatë, duke bërë që vera e kuqe të ketë një përmbajtje shumë më të lartë polifenolesh sesa, për shembull, vera e bardhë apo pijet e forta alkoolike. Më i njohuri ndër këto polifenole është resveratroli, një substancë që filloi të tërhiqte vëmendjen rreth dy dekada më parë, kur studiuesit e procesit të plakjes sugjeruan, bazuar në eksperimente me minj, se ajo mund të kishte veti të dobishme për shëndetin. Megjithëse disa studime kanë sugjeruar se resveratroli mund të mbrojë nga grumbullimi i yndyrës dhe të përmirësojë kontrollin e sheqerit në gjak, Nenad Naumovski, profesor i asociuar i ushqyerjes njerëzore në Universitetin RMIT, thotë se sasitë që gjenden natyrshëm në verën e kuqe janë tepër të ulëta për të sjellë ndonjë ndryshim. Megjithatë, mendohet se sasia e përgjithshme e polifenoleve që merren përmes konsumimit të verës së kuqe mund të nxisë ndryshime të dobishme në përbërjen e mikrobiotës së zorrëve, duke kundërshtuar potencialisht disa nga ndikimet negative të vetë alkoolit. Një studim i vitit 2019, i cili shqyrtoi efektet e birrës, mushtit të fermentuar të mollës, verës së kuqe, verës së bardhë dhe pijeve të forta alkoolike në mikrobiotën e zorrëve të 916 grave binjake, zbuloi se ato që konsumonin verë të kuqe kishin një mikrobiotë më të larmishme sesa gratë që konsumonin pije të tjera alkoolike. Naumovski shpjegon se, kur pini një gotë verë të kuqe, vetëm 5–10 për qind e polifenoleve përthithen në zorrën e hollë, ndërsa pjesa tjetër kalon më tej në zorrë. Sipas teorisë, atje ato mund të shërbejnë si një burim i dobishëm ushqimi për bakteret e zorrëve, duke nxitur rritjen e një shumëllojshmërie më të madhe speciesh bakteriale, krahasuar, për shembull, me substancat bimore që gjenden te lupuli dhe elbi, të cilat i marrim përmes konsumimit të birrës. “Një mikrobiotë më e larmishme e zorrëve do të ndihmojë në prodhimin e substancave që përthithen në qarkullimin e gjakut dhe mund të kontribuojnë në uljen e rrezikut të sëmundjeve kardiovaskulare dhe sëmundjeve të tjera”, thotë Naumovski. Megjithatë, mund të ketë edhe shpjegime të tjera. Naumovski thekson se studime të tjera kanë treguar se njerëzit që konsumojnë verë në mënyrë të moderuar priren të kenë edhe zakone të tjera më të shëndetshme, krahasuar me ata që konsumojnë rregullisht birrë, musht të fermentuar të mollës apo pije të forta alkoolike. Për shembull, ata përgjithësisht ushqehen më shëndetshëm dhe kanë më pak gjasa të pinë duhan. “Vera shpesh konsumohet më ngadalë dhe gjatë një vakti, ndërsa birra dhe pijet e forta alkoolike mund të lidhen më shumë me konsumimin në ambiente shoqërore ose me pirjen e sasive më të mëdha brenda një periudhe më të shkurtër”, thotë Watkins. Cila është mënyra më e mirë për të pirë verë të kuqe për shëndetin? Ndër rekomandimet e zakonshme është pirja e një gote uji krahas çdo gote vere të kuqe, një zakon që ngadalëson ritmin e konsumimit dhe bën që, në përgjithësi, të pini më pak. Konsumimi i verës së kuqe gjatë një vakti të pasur me proteina, yndyrna dhe fibra është gjithashtu i dobishëm, pasi ngadalëson kalimin e përmbajtjes së stomakut në zorrën e hollë, ku përthithet pjesa më e madhe e alkoolit. Kjo i jep stomakut dhe mëlçisë më shumë kohë për të shpërbërë një pjesë më të madhe të alkoolit, duke ulur mundësinë e shfaqjes së simptomave të pakëndshme pas konsumimit të tij. “Konsumoni një vakt të pasur me yndyrna dhe karbohidrate, për të ngadalësuar përthithjen e alkoolit në stomak”, thotë Sally Adams, profesoreshë e asociuar e psikologjisë në Universitetin e Birminghamit dhe një nga ekspertet kryesore në Mbretërinë e Bashkuar për simptomat që shfaqen pas konsumimit të tepërt të alkoolit. Megjithatë, Watkins thekson se nuk ekziston një nivel i sigurt i konsumimit të alkoolit. Prandaj, nëse do të pini verë të kuqe, është më mirë ta shpërndani konsumin e alkoolit në disa ditë, në vend që të pini disa gota brenda një mbrëmjeje të vetme. “Gjithashtu, do t'i inkurajoja njerëzit të mendonin fillimisht për përmbajtjen e alkoolit”, thotë ajo. “Zgjedhja e një vere të kuqe me përqindje më të ulët alkooli ose e një vere pa alkool është një mënyrë e arsyeshme për të reduktuar sasinë e alkoolit të konsumuar.” Cilat janë verërat e kuqe më të shëndetshme sipas varietetit të rrushit?

Tannat I kultivuar historikisht në jugperëndim të Francës dhe tashmë i përhapur gjerësisht në Uruguai, rrushi Tannat prodhon verëra me ngjyrë vjollcë intensive dhe me përqendrime veçanërisht të larta polifenolesh. Disa studime kanë zbuluar se përmbajtja totale e flavan-3-oleve, një lloj substance bimore që gjendet gjithashtu në lloje të ndryshme çaji dhe në çokollatën e zezë, është gjashtë herë më e lartë në farat e rrushit Tannat sesa në ato të rrushit Pinot Noir. Ndërkohë, kërkimet sugjerojnë gjithashtu se rrushi Tannat mund të përmbajë nivele më të larta resveratroli krahasuar me Cabernet Sauvignon dhe Merlot. “Megjithatë, është e rëndësishme të kujtojmë se një varietet rrushi nuk garanton një profil të caktuar ushqyes”, thotë Watkins. “Kushtet e kultivimit, klima, shkalla e pjekurisë dhe procesi i prodhimit të verës ndikojnë të gjitha në përmbajtjen përfundimtare të polifenoleve.” Cabernet Sauvignon Varieteti më i njohur dhe më i kultivuar i rrushit në botë është jashtëzakonisht i pasur me polifenole. Ky rrush ka një raport të lartë të lëkurës ndaj tulit dhe lëkura e tij më e trashë nënkupton përqendrime më të larta të substancave të ndryshme bimore, përfshirë antocianidinat, që i japin ngjyrën e kuqe të errët, si dhe taninet. “Në përgjithësi, rrushi i kuq me ngjyrë më të errët dhe më intensive priret të përmbajë përqendrime më të larta antocianinash, të cilat janë pigmentet përgjegjëse për ngjyrën e tij të pasur, si dhe polifenole të tjera”, thotë Watkins. Malbec Varieteti kryesor i rrushit të kuq për prodhimin e verës në Argjentinë kultivohet në rajonin Mendoza, një provincë që ndodhet në rrëzë të maleve Ande. Ky mjedis me lartësi të madhe mbidetare dhe rrezatim të fortë ultravjollcë, i kombinuar me lëkurën e trashë të rrushit Malbec, është treguar se çon në përqendrime të larta të polifenoleve të ndryshme, nga antocianinat dhe flavan-3-olet deri te taninet. Syrah Studime të shumta kanë treguar se rrushi i kuq Syrah përmban sasi veçanërisht të larta të një lloji polifenolesh të njohura si proantocianidina. Këto substanca kontribuojnë në strukturën dhe plotësinë karakteristike të këtyre verërave të kuqe, si dhe në aftësinë e tyre për t'u vjetruar. Kërkimet e fundit kanë nxjerrë në pah përfitimet e mundshme të këtyre polifenoleve, duke sugjeruar se ekstraktet nga rrushi i kuq Syrah mund të ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave muskulore nga proceset e lidhura me plakjen, si stresi oksidativ dhe ai metabolik. Verërat më të mira të kuqe me përmbajtje të ulët alkooli Për zgjedhjet më të shëndetshme, si Naumovski ashtu edhe Watkins rekomandojnë përzgjedhjen e një vere të kuqe me përmbajtje të ulët alkooli. “Verërat e kuqe standarde shpesh përmbajnë nga 12 deri në 15 për qind alkool në vëllim (ABV), por gjithnjë e më shumë po ofrohen alternativa me përmbajtje të reduktuar alkooli”, thotë Watkins. “Disa verëra të kuqe më të lehta kanë rreth 5,5 për qind alkool në vëllim, çka mund të sjellë një ndryshim të konsiderueshëm në numrin e njësive të alkoolit në një gotë. Verërat e kuqe pa alkool kanë një përmbajtje prej 0,5 për qind ose më pak dhe ia vlen të merren në konsideratë, pasi ruajnë një pjesë të madhe të polifenoleve, pa përmbajtjen e alkoolit.” Sa u përket verërave të kuqe pa alkool, organizata Alcohol Change UK rekomandon Cabernet Sauvignon të Lindeman’s si një alternativë të besueshme, që ruan aromën karakteristike të këtij varieteti rrushi. Megjithatë, Watkins këshillon që të kontrollohet etiketa për përmbajtjen e sheqerit, pasi disa prodhues përpiqen ta kompensojnë mungesën e alkoolit duke rritur ndjeshëm sasinë e sheqerit./TheTelegraph