Lajme Zone
Brukseli vendos kushtet, Britania pranon marrëveshjen e re pas Brexit; çfarë ndryshon për miliona qytetarë
PolitikëPamfleti
Ky artikull është pjesë e një historie me 5 burime — Krahaso mbulimin →

Brukseli vendos kushtet, Britania pranon marrëveshjen e re pas Brexit; çfarë ndryshon për miliona qytetarë

Të dyja palët kanë rënë dakord për një deklaratë 12-faqëshe, e cila parashikon bashkëpunim më të ngushtë në disa fusha, nga tregtia dhe energjia te emigracioni, arsimi dhe teknologjia. Marrëveshja synon të lehtësojë disa prej pengesave të krijuara pas largimit të Britanisë nga BE-ja, por përmban edhe detyrime të reja për Londrën.

Të dyja palët kanë arritur marrëveshje për ushqimin dhe pijet, tregtinë e emetimeve dhe skemën e shkëmbimit të të rinjve. Kryeministri britanik, Andy Burnham, presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen njoftuan një marrëveshje të premten. Fotografia: Reuters Pas muajsh negociatash, mosmarrëveshjesh dhe diskutimesh intensive, Bashkimi Evropian dhe Mbretëria e Bashkuar kanë arritur një marrëveshje të re që përcakton hapat e ardhshëm në marrëdhëniet mes tyre pas Brexit.

Të dyja palët kanë rënë dakord për një deklaratë 12-faqëshe, e cila parashikon bashkëpunim më të ngushtë në disa fusha, nga tregtia dhe energjia te emigracioni, arsimi dhe teknologjia. Marrëveshja synon të lehtësojë disa prej pengesave të krijuara pas largimit të Britanisë nga BE-ja, por përmban edhe detyrime të reja për Londrën.

Tri marrëveshjet kryesoreBE-ja dhe Britania kanë arritur dakordësi për tri çështje që prej kohësh ishin në tryezën e negociatave: tregtinë e produkteve ushqimore, sistemin e shkëmbimit të emetimeve dhe programin e shkëmbimit për të rinjtë.

Marrëveshja për ushqimet dhe pijet do të lehtësojë kontrollet kufitare për shumicën dërrmuese të produkteve shtazore dhe bimore që tregtohen mes Britanisë dhe vendeve të BE-së. Kjo pritet të sjellë përfitime për prodhuesit e mishit, produkteve të bulmetit, luleve dhe mallrave të tjera.

Nëse zbatimi ecën sipas planit, marrëveshja do të hyjë në fuqi më 1 mars 2028.

Një tjetër pikë e rëndësishme është rikthimi i lidhjes mes sistemeve të Britanisë dhe BE-së për tregtimin e emetimeve të karbonit. Kjo do të ndihmojë në shmangien e tarifave shtesë për prodhuesit industrialë në të dyja anët, veçanërisht për produkte si çeliku dhe plehrat kimike, si dhe për energjinë elektrike. Kjo marrëveshje pritet të zbatohet gjatë vitit 2028.

Ndërkohë, programi i shkëmbimit për të rinjtë parashikon që deri në 100 mijë shtetas britanikë çdo vit të kenë mundësi të jetojnë, punojnë, udhëtojnë dhe studiojnë në vendet e BE-së për një periudhë deri në tre vjet. I njëjti numër të rinjsh evropianë do të mund të përfitojnë të drejtën për të shkuar në Britani.

Programi pritet të bëhet plotësisht i aksesueshëm jo më vonë se viti 2030.Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila në rininë e saj kishte studiuar në 'London School of Economics', e cilësoi marrëveshjen për lëvizjen e të rinjve si një moment emocionues.

Edhe Andy Burnham e vlerësoi nismën, duke theksuar se ajo do t'u krijojë të rinjve më shumë mundësi për të ardhmen.

Po tarifat universitare?Çështja e tarifave të studimit në universitetet britanike mbetet ende e pazgjidhur. Palët kanë rënë dakord ta shtyjnë vendimmarrjen për gjashtë muaj të tjerë.

Bashkimi Evropian kërkon që studentët evropianë që ndjekin studimet në universitetet britanike të paguajnë të njëjtat tarifa si studentët vendas, të cilat aktualisht janë të kufizuara në 9,790 paund për vitin akademik në vazhdim.

Në të kundërt, tarifat për studentët ndërkombëtarë janë katër deri në pesë herë më të larta.

Qeveria britanike, nën presionin e universiteteve që përballen me vështirësi financiare, ka kundërshtuar kërkesën e Brukselit.

Të premten, BE-ja publikoi një deklaratë të veçantë, jashtë tekstit të përbashkët të marrëveshjes, ku theksoi se nuk do të miratonte përfundimisht tri marrëveshjet kryesore pa zgjidhur më parë çështjen e trajtimit të barabartë të studentëve në tarifat universitare.

Kryeministri britanik hodhi poshtë përpjekjen për të lidhur këto çështje, duke deklaruar se marrëveshja ishte arritur. Megjithatë, udhëheqësit e BE-së shprehën bindjen se mosmarrëveshja mund të zgjidhet brenda gjashtë muajve.

Britania do të ketë një vend në tryezën e diskutimeve, por pa të drejtë voteNë këmbim të marrëveshjeve për produktet ushqimore dhe emetimet e karbonit, Britania do të duhet të përafrojë legjislacionin e saj me atë të Bashkimit Evropian në këto fusha.

Kjo do të thotë se Londra do të jetë e detyruar të zbatojë edhe rregulla të reja evropiane, për hartimin e të cilave nuk ka pasur mundësi të japë kontribut.

Megjithatë, Britanisë do t'i lejohet të marrë pjesë si vëzhguese në takimet përkatëse të BE-së, pa të drejtë vote.

Pas negociatave dhe lobimit të disa vendeve të Evropës Veriore në mbështetje të Londrës, Britania ka siguruar një mundësi më të zgjeruar pjesëmarrjeje. Ajo do të mund të jetë e pranishme edhe në diskutimet për ligjet e ardhshme, kur ato lidhen me emergjenca që prekin drejtpërdrejt interesat britanike, siç mund të jenë shpërthimet e sëmundjeve te kafshët.

Megjithatë, Londra nuk do të ketë të drejtën të votojë për këto vendime.

Detajet e kësaj marrëveshjeje janë përcaktuar në një dokument të veçantë.

EnergjiaNjë tjetër objektiv i rëndësishëm i negociatave është rikthimi i Britanisë në tregun e përbashkët të energjisë elektrike të Bashkimit Evropian.

Palët synojnë të përmbyllin marrëveshjen për këtë çështje gjatë vitit 2027.

Kjo është një përparësi për pesë vende anëtare të BE-së: Gjermaninë, Belgjikën, Holandën, Danimarkën dhe Luksemburgun. Këto shtete argumentojnë se përfshirja e Britanisë në tregun evropian të energjisë elektrike është thelbësore për shfrytëzimin e potencialit të madh të energjisë së rinovueshme në Detin e Veriut.

Në këmbim të aksesit në këtë treg, Britania do të duhet të kontribuojë financiarisht në buxhetin e BE-së, për të mbështetur zhvillimin e rajoneve më pak të pasura të unionit.

Megjithatë, ende nuk është përcaktuar shuma që Londra do të duhet të paguajë.

EmigracioniNjë tjetër pikë e marrëveshjes lidhet me bashkëpunimin për frenimin e emigracionit të paligjshëm dhe goditjen e rrjeteve të trafikimit të emigrantëve përmes Kanalit të La Manshit.

Britania ka rënë dakord të bashkëpunojë më ngushtë me planin e veprimit të BE-së për Kanalin, i cili synon të godasë grupet kriminale që organizojnë kalimet me gomone drejt territorit britanik.

Marrëveshja parashikon shkëmbim informacioni mes autoriteteve ligjzbatuese britanike dhe evropiane, bashkëpunim më të ngushtë me agjenci si Europol dhe Frontex, si dhe forcimin e mbikëqyrjes detare nga autoritetet franceze.

Gjithashtu, palët do të krijojnë një dialog të strukturuar për emigracionin, me synimin për të ndërprerë aktivitetin e rrjeteve të trafikimit, për të forcuar kontrollin kufitar dhe për të bashkëpunuar më ngushtë me vendet përgjatë rrugëve të emigracionit.

Marrëveshja parashikon edhe angazhime të përbashkëta financiare, duke qenë se sfidat e emigracionit prekin të dyja palët.

Von der Leyen deklaroi se Britania dhe BE-ja do të bashkëpunojnë përgjatë gjithë rrugës së emigracionit për të parandaluar kalimet e rrezikshme në Kanalin e La Manshit dhe për të shpëtuar jetë njerëzish.

Ndërkohë, Andy Burnham shprehu interes edhe për planet e pesë vendeve anëtare të BE-së për të negociuar krijimin e një qendre jashtë territorit evropian, në bashkëpunim me Ruandën, ku do të dërgoheshin emigrantët që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë në BE.

Lehtësime për artistët që zhvillojnë turne në EvropëNjë tjetër çështje ku Britania ka arritur një rezultat pozitiv është ajo e artistëve dhe muzikantëve që udhëtojnë për të zhvilluar koncerte dhe turne në vendet e BE-së.

Palët kanë rënë dakord të shqyrtojnë zgjidhje të tjera me përfitim të ndërsjellë, për të lehtësuar lëvizjen e artistëve, muzikantëve dhe interpretuesve britanikë në Evropë.

Qeveria britanike ka këmbëngulur prej më shumë se dy vitesh për lehtësimin e procedurave, pasi Brexit ka krijuar pengesa të shumta për marrjen e lejeve të punës, transportimin e pajisjeve dhe organizimin e turneve muzikore.

Sipas një studimi të porositur nga qeveria britanike, pengesat e krijuara pas Brexit i kanë kushtuar sektorit të muzikës rreth 208 milionë paund dhe afro 2,500 vende pune.

Bashkimi Evropian kishte refuzuar deri tani hapjen e negociatave për këtë çështje, ndaj dakordësia për të diskutuar konsiderohet një hap përpara.

Megjithatë, përfaqësuesit e artistëve nuk e kanë konsideruar këtë rezultat të mjaftueshëm. Sekretarja e përgjithshme e Sindikatës së Muzikantëve, Naomi Pohl, tha se anëtarët e saj do të jenë jashtëzakonisht të zhgënjyer dhe kërkoi që zgjidhja e këtij problemi të jetë përparësi.

TeknologjiaDokumenti parashikon gjithashtu krijimin e një partneriteti të ri digjital mes BE-së dhe Britanisë, i cili synohet të nisë në fillim të vitit të ardhshëm.

Marrëveshja do të përqendrohet në rritjen e bashkëpunimit për çështje të teknologjisë, përfshirë inteligjencën artificiale, ndërlidhjen digjitale, teknologjitë kritike, kuletat digjitale dhe sigurinë në internet.

Megjithatë, të dyja palët do të ruajnë autonominë e tyre në përcaktimin e rregullave dhe politikave rregullatore.Një tjetër zhvillim i rëndësishëm është mundësia e zgjerimit të njohjes reciproke të diplomave dhe kualifikimeve profesionale mes Britanisë dhe vendeve të BE-së.

Deri tani, negociatat janë përqendruar kryesisht te njohja e kualifikimeve për arkitektët, në kuadër të marrëveshjes së tregtisë dhe bashkëpunimit mes palëve.

Tashmë, të dyja palët kanë rënë dakord të shqyrtojnë mundësinë e zgjerimit të këtij mekanizmi edhe për profesione të tjera.Ky hap mund të lehtësojë ushtrimin e profesioneve për qytetarët britanikë dhe evropianë që dëshirojnë të punojnë në anën tjetër të Kanalit të La Manshit, duke reduktuar pengesat administrative të krijuara pas Brexit./ Përshtatur nga The Guardianbritania pranon marrëveshjen e re Lini një Përgjigje Anuloje përgjigjen Rajoni dhe Bota Marco Rubio sfidon hijen e Trump, Sekretari i Shtetit në lojë për Shtëpinë e Bardhë në 2028 21 Nëntor 2026, 10:4410:44Rajoni dhe Bota Meloni trazon politikën italiane, paralajmëron zgjedhje të parakohshme pas përplasjeve në koalicion 21 Nëntor 2026, 10:1810:18Rajoni dhe Bota 32 viktima dhe një tragjedi që tronditi botën, kapiteni i Costa Concordia del nga burgu në Itali 21 Nëntor 2026, 10:2010:20Rajoni dhe Bota “A do të martohesh me mua?”/ Deputeti australian i propozon partneres gjatë seancës në Parlament 21 Nëntor 2026, 09:4909:49Rajoni dhe Bota Arrestohet “El Chapo Isidro”, një nga 10 më të kërkuarit nga FBI-ja, përplasje të armatosura në Sinaloa 21 Nëntor 2026, 09:3009:30Rajoni dhe Bota Tronditet Wall Street në SHBA, 4 trilionë dollarë avullojnë nga bursat, në krizë gjigantët e inteligjencës artificiale 21 Nëntor 2026, 09:3509:35Rajoni dhe Bota