Lexoj pa fund këto orë reagime, nga më emocionalet deri tek ato krejtësisht jo profesionale. E kuptoj shumë mirë se bëhet fjalë për një çështje që prek një pjesë shumë të ndjeshme të historisë së Kosovës. Bëhet fjalë për luftën e UÇK-së dhe për katër prej njerëzve që kanë qenë në drejtimin e saj dhe që më pas kanë luajtur role të rëndësishme në politikën dhe shtetndërtimin e Kosovës. Por pikërisht për këtë arsye duhet të kemi më shumë qetësi dhe më pak fantazi. LEXO edhe...Këngë patriotike, flamuj kuqezi dhe fotografi të ish-krerëve të UÇK-së, kështu u prit verdikti i Hagës në zemër të New York-ut (FOTO+VIDEO) Në këto ditë janë ushqyer pritshmëri që në disa raste kanë kaluar çdo kufi racional, deri në krijimin e bindjes se sot do të shpalleshin të pafajshëm dhe do të dilnin të lirë. Tani që vendimi është dhënë, po shohim një tjetër valë teorish, krahasimesh dhe shpjegimesh që shpesh nuk kanë shumë lidhje me mënyrën se si funksionon drejtësia penale. Duhet thënë një gjë që mund të duket elementare, por që në këto momente po harrohet: Prokuroria kërkon, gjykata vendos. Prokuroria kishte kërkuar 45 vjet burgim për secilin prej të akuzuarve. Kjo nuk do të thotë se gjykata ishte e detyruar ta pranonte kërkesën. Në një proces penal, gjykata vendos mbi bazën e provave dhe standardit të kërkuar nga ligji. Prandaj, të prisje një pafajësi nuk ishte në vetvete diçka jo profesionale. Mund të ishte një pritshmëri e bazuar në bindjen se provat nuk do të mjaftonin. Jo profesionale bëhet kur një pritshmëri personale paraqitet si një rezultat i sigurt juridik. Këtu mendoj se duhet të korrigjojmë edhe një perceptim që është krijuar gjatë gjithë këtij procesi. Ekziston një ide se, nëse Gjykata Speciale duhej të krijohej, ajo sipas një optike të caktuar duhej të jepte vetëm një rezultat: pafajësinë e ish-drejtuesve të UÇK-së. Ky është një perceptim i gabuar. Në momentin që një gjykatë krijohet dhe shqyrton një çështje penale, ajo nuk krijohet për të dhënë një rezultat të paracaktuar. Ajo ka për detyrë të shqyrtojë akuzat, provat dhe faktet dhe, në fund, të arrijë në përfundimin që kërkon ligji. Në mënyrë themelore, para gjykatës ishin dy mundësi: pafajësia ose fajësia. Se cila prej tyre do të ishte, nuk mund të vendosej politikisht paraprakisht. Duhej të përcaktohej nga mënyra se si gjykata do të vlerësonte provat dhe faktet e paraqitura në proces. Kjo është pikërisht ajo që duhet të kuptojmë kur flasim për drejtësinë. Nëse një gjykatë do të duhej të jepte patjetër pafajësi vetëm sepse ekzistonte një bindje politike apo historike se UÇK-ja kishte bërë një luftë çlirimtare, atëherë nuk do të kishim më një proces gjyqësor, por një rezultat të paracaktuar. Nga ana tjetër, fakti që gjykata ka dhënë një vendim fajësie nuk do të thotë automatikisht se ajo ka gjykuar historinë e UÇK-së. Gjykata duhet të gjykojë përgjegjësinë individuale për akuzat konkrete që ka pasur përpara. Këto dy plane nuk duhet t’i përziejmë. Më 16 shtator 2026, Dhomat e Specializuara të Kosovës dënuan Hashim Thaçin me 25 vjet, Kadri Veselin me 18 vjet, Rexhep Selimin me 13 vjet dhe Jakup Krasniqin me 25 vjet burgim për krime lufte. Në të njëjtën kohë, të katër u shpallën të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit, ndërsa gjykata rrëzoi edhe disa akuza që lidhen me incidente konkrete të krimeve të luftës. Ky detaj është i rëndësishëm. Gjykata nuk pranoi gjithçka që kishte pretenduar Prokuroria. Për akuzat për krime kundër njerëzimit, ajo arriti në përfundimin se nuk ishte provuar përtej dyshimit të arsyeshëm ekzistenca e një sulmi të gjerë ose sistematik ndaj popullsisë civile. Pra, vendimi duhet lexuar i plotë dhe jo vetëm përmes titujve apo reagimeve politike. Të mos harrojmë edhe diçka tjetër: kemi një vendim të shkallës së parë. Rruga juridike vazhdon dhe ajo që ka rëndësi tani janë argumentet konkrete kundër vendimit, jo parashikimet për atë që mund të ndodhë më pas. Po dëgjoj edhe teorinë se Kosova mund ta “shpërblejë” Gjykatën Speciale dhe në këtë mënyrë të ndryshojë vendimin. Kjo nuk qëndron në planin juridik. Nëse dikush mendon se Kosova duhet të ndryshojë marrëdhënien politike apo institucionale me Gjykatën Speciale, kjo është një çështje që mund të diskutohet në planin politik. Por një vendim penal nuk zhbëhet me marrëveshje politike. Nëse një vendim është i gabuar, ai kundërshtohet në rrugët juridike që parashikon ligji. Një tjetër çështje që ka hapur shumë polemika është fakti se vendimi u shpall “në emër të popullit të Kosovës”. Këtu duhet bërë një ndarje shumë e qartë. Juridikisht, formula është korrekte. Rregullorja e Dhomave të Specializuara përcakton se vendimi shpallet publikisht “në emër të popullit të Kosovës”. Por kjo nuk do të thotë se gjykata ka pyetur popullin e Kosovës, ka marrë një mandat politik prej tij apo se ka konstatuar se qytetarët e Kosovës janë dakord me vendimin. Gjykata nuk është parlament dhe nuk është referendum. “Në emër të popullit të Kosovës”, në kuptimin juridik, nuk do të thotë “me vullnetin politik të popullit të Kosovës”. Kjo duhet të jetë e qartë. Por politikisht, po, këtu ka vend për diskutim dhe për aludime. Sepse bëhet fjalë për Kosovën. Dhe bëhet fjalë për UÇK-në. Për një pjesë shumë të madhe të shoqërisë kosovare, UÇK-ja nuk është thjesht një emër në një dosje gjyqësore. Është pjesë e historisë së çlirimit të Kosovës. Për këtë arsye, është e kuptueshme që përdorimi i kësaj formule në një vendim që dënon katër prej drejtuesve të saj të shkaktojë reagime. Por edhe këtu duhet të ruajmë masën. Nuk mund të themi se gjykata po fliste në emër të vullnetit politik të të gjithë qytetarëve të Kosovës. Nuk kemi një mekanizëm demokratik që ta ketë përcaktuar këtë. Por as nuk mund të themi se çdo qytetar i Kosovës e refuzon vendimin. Kosova nuk është një trup politik që mendon vetëm në një mënyrë. Ka njerëz që besojnë se vendimi është i padrejtë. Ka njerëz që presin të lexojnë arsyetimin e plotë. Ka edhe njerëz që mund të kenë qëndrime të ndryshme për përgjegjësinë individuale të të dënuarve. Kjo është demokracia. Prandaj, formula juridike mund të jetë korrekte, ndërsa interpretimi politik i saj mund të hapë debat. Të dyja gjërat mund të jenë të vërteta njëkohësisht. Gabimi do të ishte që një formulë juridike ta shndërronim në një deklaratë politike të popullit të Kosovës. Edhe krahasimet me rastet e Kroacisë duhet të trajtohen me kujdes. Nuk mund të krahasojmë dy procese penale vetëm duke thënë se edhe atje kishte luftë, edhe atje kishte komandantë dhe edhe atje kishte akuza për krime. E drejta penale nuk funksionon kështu. Ndryshojnë provat, personat, përgjegjësia individuale, rrethanat konkrete dhe mënyra se si janë provuar faktet. Prandaj, krahasimi mund të përdoret për analizë, por nuk mund të përdoret si argument se një vendim duhet patjetër të jetë i njëjtë me një vendim tjetër. Në këtë histori duhet të ndajmë edhe një gjë tjetër që shpesh po ngatërrohet. UÇK-ja është histori. Përgjegjësia penale e individëve është drejtësi penale. Nuk mund të përdorim historinë e luftës si provë automatike të pafajësisë së çdo individi. Por nuk mund të përdorim as dënimin e disa individëve si një gjykim mbi të gjithë luftën e UÇK-së. Këto janë dy gjëra të ndryshme. Një luftë mund të vlerësohet historikisht si luftë çlirimtare dhe, njëkohësisht, gjykata mund të shqyrtojë përgjegjësi individuale për krime konkrete. Njëra nuk e përjashton tjetrën. Pikërisht këtu duhet të tregojmë më shumë maturi. Familjarët e katër të dënuarve kanë nevojë për drejtësi, jo për teori. Kanë nevojë për argumente juridike, jo për premtime politike që askush nuk mund t’i garantojë. Prandaj, le t’i lëmë institucionet të bëjnë punën e tyre. Politika mund të debatojë për Gjykatën Speciale, për mënyrën e krijimit të saj dhe për raportin e Kosovës me të. Por kjo nuk duhet të përkthehet në pritshmëri se një vendim gjyqësor mund të ndryshohet me presion politik. Politika ka vendin e saj. Historia ka vendin e saj. Emocioni ka vendin e tij. Por nuk mund t’i vendosim të gjitha në të njëjtën peshore. Asnjë parti nuk e zotëron UÇK-në dhe asnjë politikan nuk e përfaqëson i vetëm historinë e Kosovës. Kjo është edhe arsyeja pse nuk duhet ta kthejmë këtë moment në një garë patriotizmi. Të gjithë ata që kanë kontribuar në çështjen e Kosovës, secili në mënyrën e vet, kanë të drejtë të shprehin qëndrimin e tyre. Por patriotizmi nuk matet me deklarata në televizor dhe as me numrin e flamujve që mbahen në duar pas një vendimi gjyqësor. UÇK-ja është pjesë e historisë së Kosovës dhe nuk mund të bëhet pronë politike e askujt. Po kështu, një vendim gjyqësor duhet të kundërshtohet me argumente juridike dhe jo me emocione. Në fund të fundit, ky është momenti për të lexuar vendimin, për të parë provat, për të kuptuar arsyetimin e gjykatës dhe për të dëgjuar argumentet e mbrojtjes. Jo çdo gjë që po thuhet sot do të mbetet e vlefshme nesër. Prandaj, më pak emocione, më pak teori dhe më shumë dokumente. Historia e Kosovës është shumë e rëndësishme për t’u mbrojtur me argumente të dobëta. Dhe drejtësia është shumë e rëndësishme për t’u zëvendësuar me politikë. R.Xh/ReportTv.al alban daci Gjyqi ndaj UCK ne Hage kosova hashim thaci Jakup Krasniqi rexhep selimi kadri veseli Komento Komente Sondazhi i ditës: Haga dënon me 81 vite burg 4 ish-krerët e UÇK-së, si e vlerësoni? Të drejtë 5.9% Të gabuar 89.1% Nuk e di 5% Vota total: 2575 Sondazhi i ditës: Haga dënon me 81 vite burg 4 ish-krerët e UÇK-së, si e vlerësoni?
