Mbretëria e Bashkuar po përballet me një shpërthim të salmonelës dhe shkaktari mund të jetë një prej produkteve bazë që gjenden në dollapët e kuzhinave të vendit. Më shumë se 500 persona janë sëmurur nga salmonela e lidhur me vezët e importuara, thonë autoritetet britanike. Më 1 shtator, ishin regjistruar 528 raste të salmonelës, një rritje nga 474 rastet e raportuara në fund të gushtit, sipas shifrave të reja nga Agjencia e Sigurisë Shëndetësore të Mbretërisë së Bashkuar (UKHSA), e cila ka identifikuar tre grupe rastesh të infeksionit. Javën e kaluar u regjistrua edhe një vdekje, duke e çuar në dy numrin total të vdekjeve të lidhura me shpërthimin.Lexo edhe:Shkencëtarët zbulojnë mekanizmat që drejtojnë formimin e trurit të njeriut para lindjes UKHSA ka nisur një hetim mbi rritjen e rasteve të konfirmuara, të cilat janë rritur me 25 për qind gjatë muajit të fundit. Më shumë se një e treta e personave të infektuar u shtruan në spital, ndërsa dy prej tyre zhvilluan infeksione të qarkullimit të gjakut që mund të rrezikonin jetën. Megjithatë, zyrtarët thonë se rreziku për publikun mbetet i ulët. Kjo nuk është hera e parë që vendi vë në pikëpyetje sigurinë e vezëve. Në dhjetor 1988, ministrja e atëhershme e Shëndetësisë, Edwina Currie, shkaktoi një stuhi politike kur deklaroi se “pjesa më e madhe e prodhimit të vezëve në këtë vend, për fat të keq, tashmë është prekur nga salmonela”. Shitjet e vezëve ranë me 60 për qind, rreth katër milionë pula u asgjësuan dhe Currie dha dorëheqjen dy javë më vonë. Kriza e nxiti industrinë të rishikonte rregullat e vaksinimit dhe higjienës, përfshirë edhe përmes skemës British Lion. Megjithatë, këtë herë ekziston një ndryshim i madh. Gjetjet fillestare sugjerojnë se shpërthimi mund të lidhet me vezët e importuara nga jashtë Mbretërisë së Bashkuar dhe aktualisht nuk është identifikuar asnjë lidhje me vezët ose shpendët e prodhuar në Mbretërinë e Bashkuar. Aktualisht, janë shtatë vende evropiane të prekura nga shpërthimi, me raste të raportuara në Francë, Belgjikë, Austri, Gjermani dhe Holandë. Në Holandë, zyrtarët shëndetësorë po hetojnë një lidhje të mundshme me produktet e pulës dhe jo me vezët. Pra, çfarë është salmonela, çfarë mund të fshihet pas shpërthimit dhe si mund ta ulni rrezikun? Çfarë është salmonela? “Salmonela është një grup bakteresh që jeton kryesisht në traktin tretës të njerëzve dhe kafshëve”, shpjegon Dr Aidan Taylor, mikrobiolog në Universitetin e Reading. “Ajo është një nga shkaqet kryesore të helmimit bakterial nga ushqimi në mbarë botën, duke shkaktuar një sëmundje të njohur si salmoneloza.” Salmonela mund të gjendet në një shumëllojshmëri ushqimesh. Shpendët mund të mbartin bakterin, duke i bërë vezët dhe mishin e shpendëve të kontaminuar një burim të zakonshëm infeksioni, shpjegon Dr Taylor. Mishi i gjallë dhe qumështi i papasterizuar janë ushqime të tjera që lidhen zakonisht me salmonelozën. Kontaminimi i kryqëzuar gjatë përgatitjes së ushqimit mund ta përhapë bakterin. Shumë baktere shkatërrohen nga acidi i stomakut, por nëse salmonela mbijeton dhe arrin në zorrë, ajo mund të ngjitet te qelizat që veshin zorrët, të shumëzohet dhe të shkaktojë inflamacion, duke sjellë simptomat që lidhen me helmimin nga ushqimi. Cilat janë simptomat e salmonelës? Salmonela zakonisht shkakton gastroenterit që kalon vetvetiu, një lloj infeksioni të stomakut që zakonisht largohet pa trajtim. “Simptomat kryesore janë diarreja, temperatura dhe ngërçet e stomakut”, thotë Dr Taylor. “Këto zakonisht shfaqen brenda pak ditësh pasi keni ngrënë ushqim të kontaminuar.” Simptoma të tjera mund të përfshijnë të përzierat dhe të vjellat. Salmonela mund të përhapet edhe nga një person te tjetri, zakonisht përmes kontaktit me jashtëqitjen. Megjithatë, “për sa kohë që njerëzit praktikojnë një higjienë të mirë, rreziku që dikush tjetër të sëmuret nga kontakti i drejtpërdrejtë është jashtëzakonisht i ulët”, thotë Dr Taylor. “Personat e infektuar duhet të sigurohen që t’i lajnë duart mirë pas përdorimit të tualetit dhe gjithashtu ta mbajnë të pastër banjën.” Çfarë e shkaktoi shpërthimin e fundit? UKHSA thotë se shpërthimi “mund të lidhet me vezët e importuara nga jashtë Mbretërisë së Bashkuar”. Hetuesit kanë identifikuar një numër biznesesh ushqimore të lidhura me rastet dhe po vazhdojnë të gjurmojnë burimin e kontaminimit. Kjo do të ishte në përputhje me faktin se Mbretëria e Bashkuar ka nivele relativisht të ulëta të salmonelës te shpendët, krahasuar me të kaluarën, sipas Dr Taylor. “Të gjitha vezët e prodhuara sipas skemës British Lion vijnë nga pula të vaksinuara kundër salmonelës dhe i nënshtrohen kontrolleve shtesë të sigurisë ushqimore”, shpjegon ai. Skema është krijuar për të ulur rrezikun e salmonelës, megjithëse asnjë ushqim nuk mund të konsiderohet plotësisht pa rrezik. “Në të kundërt, shumë vende të tjera nuk kanë një garanci të tillë dhe jo domosdoshmërisht i vaksinojnë pulat që bëjnë vezë kundër salmonelës kështu që, padyshim, ekziston një rrezik shumë më i lartë që ato vezë të jenë të kontaminuara”, shton Dr Taylor. Rajonet e Anglisë me numrin më të lartë të rasteve janë Londra, ku janë konfirmuar 47 raste, dhe Yorkshire dhe Humber, ku janë regjistruar 38. Si trajtohet salmonela? Shumica e rasteve të helmimit nga ushqimi përmirësohen brenda një jave, thotë Dr Taylor. “Trajtimi kryesor është mbështetës: pini shumë lëngje për të shmangur dehidratimin dhe pushoni sa më shumë.” Personave që kanë rrezik të shtuar për komplikacione mund t’u përshkruhen ndonjëherë antibiotikë. “Zakonisht, këtyre personave do t’u kërkohet të marrin antibiotikë për një javë dhe është shumë e rëndësishme që ta përfjnë të gjithë trajtimin për të parandaluar rezistencën ndaj antibiotikëve”, thotë Dr Taylor. Për personat me një infeksion të rëndë që do të thotë se ai është përhapur përtej zorrëve, në gjak ose në organe të tjera mund të jetë i nevojshëm shtrimi në spital. Trajtimi mund të përfshijë lëngje intravenoze dhe antibiotikë. Lloji i salmonelës përgjegjës për shpërthimin aktual do të testohet për të përcaktuar ndaj cilëve antibiotikë është i ndjeshëm, shpjegon Dr Taylor. Kjo do të ndihmojë që personat që kanë nevojë për trajtim të marrin ilaçin më të përshtatshëm. Kur duhet të vizitoni mjekun? Shumica e të rriturve të shëndetshëm me salmonelë mund të shërohen në shtëpi. Megjithatë, infeksioni mund të shkaktojë sëmundje më të rëndë te fëmijët e vegjël, të moshuarit, gratë shtatzëna dhe personat me sistem imunitar të dobësuar. “Për këto grupe, infeksioni ka më shumë gjasa të përparojë përtej simptomave bazë të helmimit nga ushqimi, si diarreja dhe dhimbja e stomakut, dhe mund të shndërrohet në një infeksion shumë më serioz”, thotë Dr Taylor. “Do t’u këshilloja të vizitonin mjekun e tyre të përgjithshëm sapo të fillojnë të shfaqin simptoma.” Kushdo që shfaq shenja dehidratimi, diarre me gjak, të vjella të vazhdueshme ose diarre që zgjat më shumë se shtatë ditë duhet gjithashtu të kërkojë këshillë mjekësore. NHS këshillon që të kërkohet këshillë urgjente nëse jeni të shqetësuar për një foshnjë nën 12 muajsh ose një fëmijë të vogël që shfaq shenja dehidratimi. A e vret gatimi salmonelën? Po. “Bakteret e salmonelës nuk janë veçanërisht rezistente ndaj nxehtësisë, që do të thotë se mund të vriten duke e gatuar ushqimin tuaj mirë”, shpjegon Dr Taylor. Agjencia e Standardeve të Ushqimit këshillon që vezët dhe ushqimet që përmbajnë vezë të gatuhen mirë, derisa të jenë shumë të nxehta dhe të nxjerrin avull. Nëse shërbehen vezë të gatuara lehtë, ajo rekomandon përdorimin e vezëve të pasterizuara ose vezëve që mbajnë shenjën e garancisë British Lion ose Laid in Britain. “Salmonela mund të gjendet si në të bardhën, ashtu edhe në të verdhën e vezës kështu që, pavarësisht nëse i zieni, i përzieni apo i skuqni, do të këshilloja të siguroheni që të mos mbetet asnjë lëng i rrjedhshëm dhe që veza të jetë gatuar plotësisht”, thotë Dr Taylor. Si mund të mbroheni nga salmonela? Agjencia e Standardeve të Ushqimit (FSA) ka këshilluar që fëmijët nën pesë vjeç, personat mbi 65 vjeç, gratë shtatzëna dhe personat me probleme shëndetësore të shmangin vezët e pagatuara mirë kur hanë jashtë, së bashku me produktet e përgatitura rishtazi që mund të përmbajnë vezë të pagatuara, si majoneza, sufléja dhe salca hollandaise. Duke folur për BBC-në, FSA shtoi se vezët e gatuara mirë në restorante, kafene dhe ushqimet e blera për t’u marrë me vete janë të sigurta për t’u konsumuar. Këshilla e Dr Taylor është e drejtpërdrejtë: “Blini produkte britanike dhe, në veçanti, zgjidhni vezë me shenjën British Lion kjo është mënyra më e mirë për t’u siguruar që vezët tuaja nuk janë të kontaminuara me salmonelë.” Ai rekomandon gjithashtu që vezët të mbahen në frigorifer, “sepse në temperatura më të ulëta, rritja e baktereve kufizohet”. Në të kundërt, “ruajtja e vezëve në një dollap ose mbi banakun e kuzhinës mund të bëjë që çdo bakter të shumëzohet dhe të arrijë në nivele të pasigurta. Veçanërisht me këtë mot të fundit të valës së të nxehtit, ruajtja në të ftohtë është mënyra e duhur.” Higjiena e mirë e ushqimit ofron një shtresë tjetër mbrojtjeje. Lani duart pasi të keni prekur vezë dhe mish të gjallë, mbajini ushqimet e gjalla të ndara nga ushqimet që janë gati për t’u ngrënë dhe pastrojini mirë sipërfaqet dhe enët e kuzhinës. Për shumicën e njerëzve, këto janë masa të arsyeshme paraprake dhe jo arsye për t’i shmangur vezët plotësisht. Nëse ju pëlqejnë ushqimet që përmbajnë vezë të gjalla, si majoneza dhe ëmbëlsirat e pagatuara, Dr Taylor rekomandon “zgjedhjen e produkteve britanike të cilësisë së mirë për të ulur rrezikun e kontaminimit”. Megjithatë, “ekziston një rrezik i natyrshëm me të gjitha produktet shtazore të pagatuara sepse nuk do ta dini nëse ato janë bërë me vezë që mbajnë shenjën British Lion”. Sidoqoftë, produktet e prodhuara në mënyrë komerciale dhe të shitura në supermarkete zakonisht bëhen me vezë të sterilizuara ose të pasterizuara, kështu që “rreziku ekziston, por është jashtëzakonisht i vogël”. Është gjithashtu e rëndësishme të kujtojmë se, “ndonëse rritja e infeksioneve ka qenë e tmerrshme, në pamjen e përgjithshme të gjërave, vezët në përgjithësi janë ende vërtet të sigurta veçanërisht vezët britanike”, thekson Dr Taylor./TheTelegraph
